Stock101: หุ้นคืออะไร? หุ้นสามัญต่างกับหุ้นบุริมสิทธิอย่างไร

หุ้นคืออะไร? Stock คือ ตราสารทุนที่แสดงความเป็นเจ้าของบริษัท แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ หุ้นสามัญ (Common Stock) และหุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock) ซึ่งออกโดยบริษัทมหาชนจำกัดเพื่อระดมทุนไปใช้ขยายกิจการหรือบริหารธุรกิจ การเลือกลงทุนในหุ้นอย่างถูกวิธีจึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญสำหรับนักลงทุนมือใหม่ที่ต้องการสร้างความมั่งคั่งในระยะยาว ในบทความนี้คุณน้าจะพาไปทำความเข้าใจโครงสร้างของหุ้น ประเภทของหุ้น ตลอดจนความแตกต่างระหว่าง Stock, Share, Bond และ ตลาดหุ้น (Stock Market) แบบเข้าใจง่ายกันค่ะ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนให้ลงทุนแต่อย่างใด การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้ โปรดศึกษาข้อมูลให้รอบด้านและใช้วิจารณญาณก่อนตัดสินใจลงทุนค่ะ

Stock Market คืออะไร? ศูนย์กลางการซื้อขายหุ้น

Stock Market คือ ตลาดหุ้น หรือตลาดกลางที่เป็นศูนย์กลางให้นักลงทุนเข้ามาทำการซื้อขายแลกเปลี่ยนตราสารทุน (Stock) ระหว่างกันอย่างมีระบบและมีความปลอดภัยภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานรัฐบาล เช่น ในประเทศไทยมีตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) และในสหรัฐอเมริกามีตลาดหุ้น New York Stock Exchange (NYSE) และ NASDAQ

ตลาดหุ้นแบ่งออกเป็น 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่:

• ตลาดแรก (Primary Market): ตลาดสำหรับการเสนอขายหุ้นใหม่แก่ประชาชนเป็นครั้งแรก หรือที่เรียกว่า IPO (Initial Public Offering) เพื่อให้บริษัทได้รับเงินทุนโดยตรง
• ตลาดรอง (Secondary Market): ตลาดที่นักลงทุนซื้อขายหุ้นที่จดทะเบียนอยู่แล้วแลกเปลี่ยนกันเอง หลังจากผ่านการเสนอขายในตลาดแรกไปแล้ว โดยไม่มีเงินทุนไหลเข้าสู่บริษัทโดยตรงอีก เช่น การซื้อขายหุ้นผ่านกระดานตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ที่เราคุ้นเคยกันในชีวิตประจำวันค่ะ

หุ้นสามัญ คืออะไร?

หุ้นสามัญ (Common Stock) คือ ตราสารที่บริษัทออกให้ผู้ลงทุนเพื่อแสดงความเป็นเจ้าของในบริษัท ทำให้ผู้ถือหุ้นสามัญมีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น มีส่วนร่วมในการตัดสินใจต่าง ๆ ภายในบริษัทค่ะ 

ลองคิดภาพว่า ถ้าเราซื้อหุ้นสามัญของบริษัท เราก็เหมือนเป็นหุ้นส่วนของบริษัทค่ะ คือ มีสิทธิ์มีเสียงในการตัดสินใจต่าง ๆ เวลาบริษัทมีประชุม เราจะได้ออกเสียงเลือกกรรมการ วางแผนนโยบาย หรือมีส่วนร่วมในการบริหารบริษัท เหมือนเป็นหุ้นส่วนนั่นเองค่ะ

ทำไมต้องออกหุ้นสามัญ?

บริษัทออกขายหุ้นสามัญเพื่อระดมเงินทุนเข้าบริษัท ไปใช้ในการพัฒนาบริษัทหรือปัจจัยทางการเงินต่าง ๆ ทั้งนี้ คุณน้าได้รวมเหตุผลที่บริษัทออกขายหุ้นสามัญมา ดังนี้

• ระดมเงินทุนเพื่อขยายกิจการ
• ระดมเงินทุนเพื่อลดภาระหนี้สิน
• ระดมเงินทุนเพื่อเพิ่มสภาพคล่องบริษัท

ผลตอบแทนหุ้นสามัญมีอะไรบ้าง?

หุ้นสามัญให้ผลตอบแทนกับผู้ถือหุ้นได้ 2 รูปแบบ ดังนี้ค่ะ

• เงินปันผลหรือหุ้นปันผล
• ส่วนต่างของราคาหุ้น

ประเภทของหุ้นสามัญ มีอะไรบ้าง?

หุ้นสามัญจำแนกตามลักษณะธุรกิจ วัตถุประสงค์การลงทุน และมูลค่าตลาด (Market Capitalization) ได้เป็นกลุ่มหลัก ดังนี้ค่ะ

ข้อดีและข้อควรระวังของหุ้นสามัญ

หุ้นบุริมสิทธิ คืออะไร?

หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock) คือ ตราสารที่บริษัทออกให้ผู้ลงทุนเพื่อแสดงความเป็นเจ้าของในบริษัทเหมือนหุ้นสามัญ โดยมีข้อแตกต่างที่น่าสนใจ คือ เราจะไม่มีสิทธิออกเสียงในการประชุมบริษัท แต่จะได้สิทธิพิเศษอื่น ๆ แทน เช่น ได้รับเงินปันผลก่อน และถ้าบริษัทปิดกิจการ เราก็จะได้รับเงินคืนก่อนผู้ถือหุ้นสามัญค่ะ แต่คุณน้าขอบอกก่อนนะคะว่า หุ้นประเภทนี้มีน้อยมาก และไม่ค่อยได้รับความนิยมเท่าไหร่ เพราะสภาพคล่องค่อนข้างต่ำค่ะ

ทำไมต้องออกหุ้นบุริมสิทธิ?

บริษัทออกหุ้นบุริมสิทธิเพื่อระดมทุนไปพัฒนากิจการเหมือนหุ้นสามัญ แต่ที่บริษัทออกหุ้นบุริมสิทธิ เพราะว่าการระดมเงินทุนด้วยหุ้นบุริมสิทธิจะไม่ลดอำนาจของผู้บริหาร ทำให้พวกเขาสามารถควบคุมอำนาจได้ แล้วยังดึงดูดนักลงทุนที่ต้องการผลตอบแทนที่มั่นคงอีกด้วยค่ะ

ผลตอบแทนหุ้นบุริมสิทธิมีอะไรบ้าง?

หุ้นบุริมสิทธิให้ผลตอบแทนกับผู้ถือหุ้นได้ 2 รูปแบบ ได้แก่

• เงินปันผลหรือหุ้นปันผล แต่หุ้นบุริมสิทธิจะมีการกำหนดอัตราดอกเบี้ย ซึ่งขึ้นอยู่กับบริษัทว่าจะกำหนดดอกเบี้ยแบบคงที่หรือลอยตัวค่ะ
• ส่วนต่างของราคาหุ้น

ประเภทของหุ้นบุริมสิทธิ มีอะไรบ้าง?

หุ้นบุริมสิทธิมีสิทธิประโยชน์ที่แตกต่างกันตามเงื่อนไขที่บริษัทกำหนดขึ้น โดยสามารถแบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ ดังนี้ค่ะ

ข้อดีและข้อควรระวังของหุ้นบุริมสิทธิ

ความแตกต่างของหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ

ความแตกต่างของหุ้นสามัญกับหุ้นบุริมสิทธิ คือ เรื่องสิทธิของการออกเสียง เนื่องจากผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิไม่มีสิทธิออกเสียงในการประชุม ส่วนเงินปันผลได้ตามอัตราคงที่ จะมากหรือน้อยกว่าหุ้นสามัญก็ได้ค่ะ แต่หุ้นสามัญ ผู้ถือหุ้นสามารถออกเสียงได้ตามสัดส่วนของหุ้นที่ถือครองอยู่ และในกรณีที่กิจการล้มละลายการขายสินทรัพย์เพื่อมาชำระหนี้ ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะได้รับก่อนผู้ถือหุ้นสามัญค่ะ

Stock กับ Share ต่างกันยังไง? ความหมายและวิธีใช้ที่ถูกต้อง

Stock กับ Share ต่างกันยังไง เป็นคำถามที่นักลงทุนมือใหม่มักจะสงสัย เนื่องจากทั้งสองคำสืบทอดความหมายถึงตราสารทุนเหมือนกัน แต่มีบริบทการใช้งานทางภาษาที่แตกต่างกันดังนี้ค่ะ:

• Stock: เป็นคำศัพท์กว้าง ๆ ที่ใช้ระบุถึง “ความเป็นเจ้าของในบริษัทมหาชน” หรือหมวดหมู่สินทรัพย์โดยรวม เช่น “ฉันเลือกลงทุนใน Stock”
• Share: เป็นหน่วยวัดความเป็นเจ้าของที่เฉพาะเจาะจงในบริษัทใดบริษัทหนึ่ง เช่น “ฉันซื้อหุ้น Apple จำนวน 100 Shares”

Stock กับ Bond ต่างกันอย่างไร? ตราสารทุน vs ตราสารหนี้

Stock กับ Bond ต่างกันอย่างไร เป็นพื้นฐานสำคัญในการจัดพอร์ตการลงทุน โดย Stock คือ ตราสารทุน ที่แสดงความเป็นเจ้าของ ในขณะที่ Bond (หุ้นกู้หรือพันธบัตรรัฐบาล) คือ ตราสารหนี้ ที่แสดงสถานะเป็นเจ้าหนี้ของกิจการหรือรัฐบาลค่ะ

นักลงทุนได้รับประโยชน์จากการลงทุนหุ้นอย่างไร?

นักลงทุนอาจสงสัยว่าการลงทุนในหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิล้วนมีความเสี่ยง แล้วอย่างนี้นักลงทุนจะได้ประโยชน์อะไรบ้างจากการลงทุน ดังนั้น คุณน้าขอยกตัวอย่างข้อดีของการลงทุนในหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ ดังนี้

1. มีโอกาสได้รับผลตอบแทน

การลงทุนในหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิจะช่วยให้นักลงทุนได้รับผลตอบแทนในรูปแบบของเงินปันผล, การได้รับกำไรจากส่วนต่างราคา (Capital Gain) ในกรณีที่ราคาของหุ้นเพิ่มขึ้น หรือแม้แต่การได้รับสิทธิประโยชน์ก่อนนักลงทุนรายอื่น ๆ

ยกตัวอย่างเช่น บริษัท A ต้องการออกหุ้นใหม่ เพื่อขยายการลงทุนในกิจการเพิ่มเติม โดยผู้ถือหุ้นตัวอื่น ๆ ในบริษัท A อยู่แล้ว จะมีสิทธิในการจองหุ้นใหม่ก่อนนักลงทุนทั่วไปนั่นเอง

2. มีสภาพคล่องที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้

ในกรณีที่นักลงทุนต้องการซื้อขายหรือเปลี่ยนมือผู้ถือหุ้น นักลงทุนสามารถทำได้โดยทันทีค่ะ เพราะหุ้นเป็นหนึ่งในสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูง และสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้อย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ดี หุ้นแต่ละตัวก็มีสภาพคล่องที่แตกต่างกันนะคะ โดยนักลงทุนอาจพิจารณาเลือกหุ้นของบริษัทที่มีพื้นฐานดีหรือหุ้นที่ได้รับความสนใจในปีนั้น ๆ เนื่องจากมีแนวโน้มที่จะเป็นบริษัทที่นักลงทุนให้ความสนใจ ซึ่งอาจทำให้มีโอกาสในการซื้อขายได้คล่องตัวมากขึ้นค่ะ

3. สร้างความมั่นคงในระยะยาว

การลงทุนในหุ้นจะสามารถสร้างความมั่นคงในระยะยาวได้ ในกรณีที่นักลงทุนเลือกหุ้นที่มีโอกาสเติบโตในอนาคต เพราะมูลค่าของหุ้นจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการเติบโตของบริษัทนั่นเอง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

บริษัทไม่สามารถจ่ายเงินปันผลได้ในกรณีใดบ้าง?

บริษัทไม่สามารถจ่ายปันผลได้ในกรณีเกิดขาดทุนสะสม ขาดสภาพคล่องในกิจการ หรือที่ประชุมผู้ถือหุ้นมีมติให้นำกำไรสะสมไปขยายลงทุนต่อแทนการจ่ายเงินปันผลค่ะ

การที่กิจการซื้อหุ้นสามัญคืน จะมีผลกระทบต่อกำไรต่อหุ้นอย่างไร?

การซื้อหุ้นสามัญคืน (Treasury Stock) จะทำให้จำนวนหุ้นในตลาดลดลง ส่งผลให้กำไรต่อหุ้น (EPS) ปรับตัวสูงขึ้นทันทีโดยที่กำไรสุทธิเท่าเดิมค่ะ

ทำไมบริษัทต้องซื้อหุ้นคืน?

บริษัทซื้อหุ้นคืนเพื่อบริหารโครงสร้างการเงิน เพิ่มมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้นผ่าน EPS ที่สูงขึ้น และป้องกันการถูกครอบงำกิจการจากบุคคลภายนอกค่ะ

นักลงทุนในหุ้นบุริมสิทธิมีสิทธิในเรื่องใดบ้าง?

ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะได้รับสิทธิรับเงินปันผลก่อนหุ้นสามัญ และได้รับคืนทุนก่อนหากบริษัทเลิกกิจการ แต่จะไม่มีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้นค่ะ

หุ้น 8 กลุ่ม มีอะไรบ้าง?

หุ้นสามัญแบ่งตามลักษณะธุรกิจได้ 8 กลุ่ม ได้แก่ Blue Chip, Growth Stock, Value Stock, Income Stock, Defensive Stock, Cyclical Stock, Speculative Stock และ Penny Stock ค่ะ

หุ้นกู้ คืออะไร?

หุ้นกู้ (Corporate Bond) คือ ตราสารหนี้ที่ออกโดยเอกชนเพื่อกู้ยืมเงินจากนักลงทุน โดยสัญญาจะจ่ายดอกเบี้ยสม่ำเสมอและคืนเงินต้นเมื่อครบกำหนดสัญญาค่ะ

หุ้นกู้กับหุ้นสามัญต่างกันอย่างไร?

หุ้นกู้ให้สถานะเป็น “เจ้าหนี้” ได้รับดอกเบี้ยแน่นอน ส่วนหุ้นสามัญให้สถานะเป็น “เจ้าของ” ได้รับปันผลตามกำไรของบริษัทค่ะ

สรุป หุ้น คืออะไร?

หลายคนที่เพิ่งเริ่มลงทุนมักสงสัยว่าหุ้นคืออะไรกันแน่ คุณน้าขออธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ อีกครั้งค่ะ หุ้น คือ ตราสารทุนที่กิจการออกให้กับนักลงทุน เพื่อทำการระดมทุนไปบริหารกิจการ โดยให้ผลตอบแทนเป็นเงินปันผลซึ่งขึ้นอยู่กับกำไรและนโยบายที่ตกลงตอนแรกกับกิจการ โดยหุ้นสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1. หุ้นสามัญ และ 2. หุ้นบุริมสิทธิ ซึ่งทั้งสองประเภทมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของกิจการ แต่แตกต่างกันตรงที่หุ้นสามัญจะมีสิทธิออกเสียงในที่ประชุม ส่วนหุ้นบุริมสิทธิไม่มีสิทธิออกเสียงในที่ประชุม อีกทั้งเรื่องเงินปันผลที่ได้รับนั้น หุ้นสามัญจะได้รับตามการเติบโตของกิจการ ส่วนหุ้นบุริมสิทธิจะได้รับตามอัตราส่วนคงที่และได้รับก่อนหุ้นสามัญนั่นเอง

อย่างไรก็ดี ก่อนลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทใด นักลงทุนควรศึกษารายละเอียดของเงื่อนไข, ผลตอบแทน, กำไร รวมถึงความเสี่ยง เพื่อให้นักลงทุนเข้าใจหลักทรัพย์ที่ลงทุน และสามารถเลือกประเภทสินทรัพย์ได้เหมาะสมกับสไตล์การลงทุนของตนเองค่ะ

บทความนี้จัดทำโดยทีมงานคุณน้าพาเทรด โดยมีการใช้เครื่องมือ AI ช่วยค้นคว้าและเรียบเรียงข้อมูลบางส่วน เนื้อหาทั้งหมดผ่านการตรวจสอบและปรับปรุงโดยทีมงานก่อนเผยแพร่ค่ะ

สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers

บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing

คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge