หุ้นบุริมสิทธิ คืออะไร? เรื่องสำคัญที่นักลงทุนต้องรู้

หุ้นบุริมสิทธิ คือ ตราสารทุนประเภทหนึ่งที่ผสมผสานลักษณะของหุ้นสามัญและตราสารหนี้เข้าไว้ด้วยกัน ซึ่งมอบสิทธิพิเศษบางประการแก่ผู้ถือหุ้นเหนือกว่าผู้ถือหุ้นสามัญ โดยเฉพาะในเรื่องการรับเงินปันผลและการรับคืนเงินทุนเมื่อบริษัทต้องเลิกกิจการ 

ในบทความนี้ คุณน้าจะพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่า หุ้นบุริมสิทธิ คืออะไร มีความน่าสนใจและมีเรื่องสำคัญอะไรบ้างที่นักลงทุนต้องรู้ก่อนตัดสินใจลงทุนค่ะ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยงและมีโอกาสสูญเสียเงินต้น ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันผลตอบแทนในอนาคต โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่านและศึกษาข้อมูลให้รอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน 

หุ้นบุริมสิทธิ คืออะไร?

หุ้นบุริมสิทธิ คือ ตราสารทุนที่บริษัทเอกชนออกจำหน่ายเพื่อระดมทุน โดยผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะมีฐานะเป็น “เจ้าของร่วม” ของบริษัทเช่นเดียวกับผู้ถือหุ้นสามัญ แต่มีจุดเด่นคือจะได้รับ “สิทธิบุริมสิทธิ” หรือสิทธิพิเศษบางประการเหนือผู้ถือหุ้นสามัญ เช่น ได้รับการจ่ายเงินปันผลก่อน และมีสิทธิได้รับเงินคืนทุนก่อนหากบริษัทเกิดการเลิกกิจการหรือล้มละลายค่ะ

หุ้นบุริมสิทธิ ต่างจากหุ้นสามัญอย่างไร?

เมื่อเข้าใจแล้วว่า หุ้นบุริมสิทธิ คือ อะไร มาดูกันต่อว่าแตกต่างจากหุ้นสามัญอย่างไรบ้างค่ะ 

แม้ว่าทั้งสองชนิดจะเป็นตราสารทุนเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างที่สำคัญอยู่ 3 ด้านหลัก ดังนี้ค่ะ

1. สิทธิในการรับเงินปันผล: หุ้นบุริมสิทธิจะได้รับเงินปันผลในอัตราที่แน่นอนก่อนหุ้นสามัญเสมอ หากปีไหนบริษัทมีกำไรน้อยจนจ่ายได้แค่นิดหน่อย ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะได้ไปก่อน ส่วนผู้ถือหุ้นสามัญจะได้รับก็ต่อเมื่อเหลือจัดสรรแล้วเท่านั้น
2. สิทธิในการออกเสียงบริหาร: ผู้ถือ หุ้นสามัญ มักจะมีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น (1 หุ้น = 1 เสียง) เพื่อออกเสียงเลือกคณะกรรมการบริหาร แต่ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิส่วนใหญ่จะ ไม่มีสิทธิออกเสียง หรือมีสิทธิจำกัดเฉพาะเรื่องที่กระทบต่อสิทธิของตนเองเท่านั้นค่ะ
3. ลำดับการคืนเงินทุนเมื่อเลิกกิจการ: หากบริษัทต้องปิดตัวลง สินทรัพย์ที่เหลือหลังจากชำระหนี้ให้เจ้าหนี้แล้ว จะถูกนำมาจ่ายคืนให้ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิก่อน แล้วจึงนำส่วนที่เหลือไปแบ่งให้ผู้ถือหุ้นสามัญค่ะ

หุ้นบุริมสิทธิ ได้เงินปันผลอย่างไร และมีสิทธิออกเสียงไหม?

การจ่ายเงินปันผลของหุ้นบุริมสิทธิจะมีการกำหนดอัตราไว้อย่างชัดเจนตั้งแต่ต้น เช่น จ่ายเงินปันผล 5% ต่อปีของราคาพาร์ นอกจากนี้ หุ้นบุริมสิทธิบางประเภทอาจมีเงื่อนไข “ปันผลสะสม” (Cumulative Preferred Stock) ซึ่งหมายความว่า หากปีใดบริษัทไม่อาจจ่ายปันผลได้ ยอดปันผลค้างจ่ายนั้นจะถูกสะสมไปจ่ายทบให้ในปีถัด ๆ ไปก่อนที่จะจ่ายให้หุ้นสามัญค่ะ

สำหรับเรื่องสิทธิการออกเสียง ส่วนใหญ่แล้วผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ ไม่มีสิทธิออกเสียง ในการบริหารงานทั่วไปค่ะ เว้นแต่ในกรณีที่บริษัทละเว้นการจ่ายเงินปันผลตามเงื่อนไข หรือมีการแก้ไขข้อบังคับบริษัทที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิของผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิโดยตรง

ข้อดีข้อเสีย หุ้นบุริมสิทธิ ที่นักลงทุนต้องรู้

เมื่อเข้าใจกลไกของ หุ้นบุริมสิทธิ คือ อะไรแล้ว มาดูข้อดีและข้อเสียกันต่อค่ะ 

ข้อดีของหุ้นบุริมสิทธิ

• ความเสี่ยงต่ำกว่าหุ้นสามัญ: มีโอกาสได้รับเงินปันผลสม่ำเสมอและแน่นอนกว่า
• สิทธิเรียกร้องสูงกว่า: หากเกิดกรณีเลิกกิจการ จะได้รับการชำระเงินคืนก่อนผู้ถือหุ้นสามัญ
• ความผันผวนของราคาต่ำ: ราคาในตลาดมักจะไม่แกว่งตัวแรงเท่าหุ้นสามัญ ทำให้เหมาะกับผู้ที่ชอบความสม่ำเสมอ

ข้อเสียและข้อจำกัด

• ไม่มีสิทธิบริหาร: ไม่มีสิทธิลงคะแนนเสียงในเรื่องสำคัญของบริษัท
• โอกาสสร้างส่วนต่างราคา (Capital Gain) จำกัด: เนื่องจากราคาไม่ผันผวนมาก จึงไม่เหมาะกับคนที่หวังผลตอบแทนโตหลายเท่าตัว
• สภาพคล่องในตลาดต่ำ: หุ้นบุริมสิทธิมีจำนวนหุ้นในตลาดน้อยกว่าหุ้นสามัญมาก ทำให้ซื้อขายเปลี่ยนมือยากกว่า

คุณน้าขอยกตัวอย่าง หุ้นบุริมสิทธิ ในตลาดจริง

ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) หุ้นบุริมสิทธิมักจะสังเกตได้จากสัญลักษณ์ตัวอักษร ‘-P’ ต่อท้ายชื่อหุ้น นักลงทุนสามารถตรวจสอบรายชื่อหุ้นบุริมสิทธิที่ซื้อขายอยู่จริงในปัจจุบันได้จากเว็บไซต์ SET โดยตรง  

หุ้นบุริมสิทธิ แตกต่างจาก Warrant และตราสารอื่น ๆ อย่างไร?

หลายคนมักสับสนระหว่าง หุ้นบุริมสิทธิ กับตราสารอนุพันธ์หรือสิทธิประเภทอื่นค่ะ

• Warrant  : Warrant หรือ ใบสำคัญแสดงสิทธิ คือ ตราสารที่ให้ “สิทธิในการซื้อหุ้นสามัญ” ตามราคาและเวลาที่กำหนด ซึ่งตัว Warrant เองไม่ใช่หุ้น และไม่ได้ให้เงินปันผลใด ๆ จนกว่าจะนำไปแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญ
• หุ้นกู้ (Corporate Bond): หุ้นกู้มีฐานะเป็น “เจ้าหนี้” ได้รับดอกเบี้ยตามกำหนดเวลาแน่นอน ไม่ว่าบริษัทจะมีกำไรหรือไม่ก็ตาม ในขณะที่หุ้นบุริมสิทธิมีฐานะเป็น “เจ้าของ” จะได้ปันผลต่อเมื่อบริษัทมีกำไรจัดสรรเท่านั้นค่ะ

หุ้นบุริมสิทธิ มักพบในหุ้นกลุ่มไหนบ้าง?

โดยส่วนใหญ่ บริษัทมักจะออกหุ้นบุริมสิทธิเมื่อต้องการระดมทุนเพิ่มโดยไม่อยากให้สิทธิการบริหารของผู้ถือหุ้นเดิมลดลง (Control Dilution) กลุ่มอุตสาหกรรมที่มักพบการออกหุ้นบุริมสิทธิ หรือโครงสร้างทุนลักษณะนี้ ได้แก่:

• กลุ่มสถาบันการเงินและธนาคาร: เนื่องจากต้องรักษาอัตราส่วนเงินกองทุนให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน
• หุ้นกลุ่มพลังงาน: มักเป็นโครงการที่ต้องใช้เงินทุนสูงในระยะยาว และต้องการโครงสร้างทางการเงินที่มั่นคง
• ธุรกิจที่ต้องการเงินทุนหมุนเวียน: เหมาะกับบริษัทที่ต้องการระดมทุนเพิ่มแต่ไม่ต้องการเพิ่มสิทธิออกเสียงให้ผู้ถือหุ้นใหม่ อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับปัจจัยการเลือกกลุ่มหุ้นได้ที่ 5 เหตุผลว่าทำไมหุ้นกลุ่มโรงพยาบาลถึงน่าลงทุน

ก่อนตัดสินใจซื้อหุ้นบุริมสิทธิผ่านโบรกเกอร์รายใด ผู้ลงทุนควรทราบว่าโบรกเกอร์อาจได้รับค่าคอมมิชชันจากปริมาณการเทรด จึงควรศึกษาโครงสร้างค่าธรรมเนียมให้ครบถ้วนก่อนตัดสินใจ 

นอกจากนี้ ควรหมั่นทบทวนสัดส่วนหุ้นบุริมสิทธิในพอร์ตเป็นระยะเนื่องจากสภาพคล่องในตลาดต่ำกว่าหุ้นสามัญ และควรระวังอคติ Anchoring ที่อาจทำให้ยึดติดกับอัตราปันผลที่เคยได้รับในอดีตโดยไม่ทบทวนฐานะการเงินปัจจุบันของบริษัท 

ทั้งนี้ ผู้ลงทุนควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าโบรกเกอร์ที่ใช้บริการได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. อย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกหลอกลงทุนในนามของหุ้นปลอมค่ะ 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

คุณน้ารวบรวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ หุ้นบุริมสิทธิ คือ อะไร มาตอบให้ทุกคนหายสงสัยกันค่ะ 

หุ้นบุริมสิทธิ มีปันผลสะสมได้ไหม?

ได้ค่ะ ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขตอนออกตราสาร หากเป็นประเภท Cumulative Preferred Stock เงินปันผลที่ไม่ได้รับการจ่ายในปีที่บริษัทขาดทุน จะถูกสะสมไปจ่ายทบให้ในอนาคตเมื่อบริษัทกลับมามีกำไรค่ะ

หุ้นบุริมสิทธิ แปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญได้หรือไม่?

ตอบ: สามารถทำได้หากเป็นประเภท Convertible Preferred Stock ซึ่งจะมีข้อกำหนดเงื่อนไขและอัตราส่วนการแปลงสภาพไว้อย่างชัดเจนตั้งแต่แรกค่ะ

มือใหม่ควรลงทุนในหุ้นบุริมสิทธิไหม?

หากคุณเป็นมือใหม่ที่รับความเสี่ยงได้ปานกลาง ต้องการกระแสเงินสดจากปันผลที่แน่นอน และไม่ได้เน้นเทรดส่วนต่างราคา หุ้นบุริมสิทธิก็เป็นตัวเลือกที่ดีค่ะ แต่ต้องระวังเรื่องสภาพคล่องในการซื้อขายที่อาจจะต่ำกว่าหุ้นสามัญทั่วไปค่ะ

สรุป หุ้นบุริมสิทธิ คืออะไร

สรุปแล้ว หุ้นบุริมสิทธิ คือ ทางเลือกการลงทุนที่อยู่ตรงกลางระหว่างหุ้นสามัญและหุ้นกู้ เหมาะสำหรับนักลงทุนที่ต้องการรับเงินปันผลอย่างสม่ำเสมอและต้องการความคุ้มครองสิทธิในเงินทุนที่สูงกว่าหุ้นสามัญ แม้ว่าจะต้องแลกมาด้วยการไม่มีสิทธิออกเสียงและการเติบโตของราคาหุ้นที่ไม่สูงนัก 

การลงทุนมีความเสี่ยงและมีความผันผวนสูง นักลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้ จึงควรศึกษารายละเอียดให้รอบคอบ ทั้งปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางเทคนิค ก่อนการตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด 

บทความนี้จัดทำโดยทีมงานคุณน้าพาเทรด โดยมีการใช้เครื่องมือ AI ช่วยร่างเนื้อหาบางส่วน และผ่านการตรวจสอบความถูกต้องโดยผู้เชี่ยวชาญก่อนเผยแพร่ 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก: ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) และ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers

บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing

คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge