หนังสือรับรองการหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา คือ เอกสารสำคัญทางการจากกรมสรรพากร (หรือที่เรียกกันติดปากว่า แบบ ลย.01) ที่ใช้เป็นหลักฐานยืนยันว่าเราเป็นผู้เลี้ยงดูพ่อแม่ เพื่อขอใช้สิทธิลดหย่อนภาษีบุคคลธรรมดาประจำปีค่ะ
สำหรับวัยทำงานที่กำลังเริ่มต้นสร้างตัว การบริหารภาษีถือเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม และการเลี้ยงดูพ่อแม่ก็เป็นสิทธิพื้นฐานที่ช่วยประหยัดเงินได้จริง ในบทความนี้ คุณน้าจะมาเล่าให้ฟังแบบย่อยง่ายว่าเอกสารนี้คืออะไร มีเงื่อนไขอะไรบ้าง และมีข้อควรระวังอย่างไรไม่ให้ยื่นสิทธิซ้ำซ้อนกับพี่น้องค่ะ
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน
เอกสารฉบับนี้คืออะไร
เอกสารฉบับนี้ คือ เอกสารที่กรมสรรพากรใช้เป็นหลักฐานลายลักษณ์อักษรเพื่อยืนยันว่า บิดาหรือมารดาได้ยินยอมให้ลูกคนใดคนหนึ่งเป็นผู้ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีประจำปีค่ะ โดยเปรียบเสมือน “หนังสือยินยอม” จากคุณพ่อคุณแม่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการยื่นสิทธิซ้ำซ้อนในครอบครัวนั่นเอง
ใบ ลย.01 คืออะไร และมีบทบาทอย่างไรในการยื่นภาษี?
ใบ ลย.01 คือ ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการของแบบฟอร์มนี้ค่ะ มีบทบาทสำคัญในการเป็นหลักฐานประกอบการยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91) โดยช่วยให้เราสามารถนำมาหักลดหย่อนภาษีได้ท่านละ 30,000 บาทต่อปี หากเราอุปการะเลี้ยงดูทั้งคุณพ่อและคุณแม่ ก็จะสามารถหักลดหย่อนได้สูงสุดถึง 60,000 บาทต่อปีเลยค่ะ
หนังสือรับรองการหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา มีอะไรบ้าง และต้องเช็กเงื่อนไขอย่างไร?
การขอใช้สิทธิลดหย่อนภาษีบิดามารดานั้น ไม่ใช่ว่าทุกคนจะใช้สิทธิได้ทันทีนะคะ กรมสรรพากรได้กำหนดเงื่อนไขพื้นฐานไว้เพื่อให้สิทธินี้ตรงกับผู้ที่อุปการะเลี้ยงดูจริง ๆ โดยมีเงื่อนไขสำคัญที่ต้องเช็กดังนี้ค่ะ
- อายุของบิดามารดา: ต้องมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปในปีภาษีนั้น ๆ
- รายได้ของบิดามารดา: ต้องเป็นผู้ที่ไม่มีเงินได้พิจารณาประเมิน หรือมีเงินได้พิจารณาประเมินไม่เกิน 30,000 บาทในปีภาษีนั้น (อ้างอิงหลักเกณฑ์จาก กรมสรรพากร)
- สถานะทางกฎหมาย: ต้องเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น (บุตรบุญธรรมสามารถใช้สิทธิลดหย่อนบิดามารดาผู้รับบุตรบุญธรรมได้ แต่บิดามารดาแท้ ๆ จะไม่สามารถใช้สิทธินี้ได้อีกค่ะ)
- การอยู่ในไทย: บิดาหรือมารดาต้องอยู่ในประเทศไทย หรือหากอยู่ต่างประเทศ ต้องมีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักที่สามารถตรวจสอบได้
รายละเอียดข้อมูลที่ปรากฏใน แบบ ลย.01
ภายในแบบฟอร์ม ลย.01 จะประกอบด้วยข้อมูลสำคัญ 4 ส่วนหลัก ๆ ดังนี้ค่ะ
- ข้อมูลผู้เสียภาษี (ลูก): ชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัวประชาชน และสถานที่ติดต่อ
- ข้อมูลบิดามารดา: ชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัวประชาชน และวันเดือนปีเกิดของคุณพ่อคุณแม่
- การรับรองรายได้และสถานะ: ข้อความยืนยันว่าบิดามารดามีอายุครบ 60 ปี และมีรายได้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี
- ลายมือชื่อรับรอง: ลายเซ็นของคุณพ่อคุณแม่ และลายเซ็นของลูกผู้ใช้สิทธิรับรองความถูกต้อง

ยื่นลดหย่อนภาษีพ่อแม่อย่างไร ให้ถูกต้องและไม่มีปัญหาย้อนหลัง?
ขั้นตอนการนำสิทธิไปยื่นภาษีจริงผ่านระบบออนไลน์ e-Filing ของกรมสรรพากรนั้นทำได้ง่ายมากค่ะ ในขั้นตอนการกรอกข้อมูลค่าลดหย่อน ให้เลือกหมวด “ค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา” จากนั้นกรอกเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักของคุณพ่อหรือคุณแม่ลงในระบบ ระบบจะทำการตรวจสอบและคำนวณยอดลดหย่อน 30,000 บาทต่อท่านให้อัตโนมัติค่ะ
คำแนะนำจากคุณน้า
สิ่งสำคัญที่สุดก่อนกรอกยื่นภาษี คือการตกลงกันในกลุ่มพี่น้องให้เรียบร้อยค่ะ เนื่องจากสิทธิของคุณพ่อ 1 ท่าน หรือคุณแม่ 1 ท่าน สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้เพียง 1 คนเท่านั้น ไม่สามารถแบ่งสิทธิคนละกึ่งหนึ่งได้ หากพี่น้องยื่นซ้ำกัน ระบบสรรพากรจะระงับสิทธิทั้งคู่ทันที และอาจต้องเสียเวลาไปชี้แจงเอกสารเพิ่มเติมค่ะ
ข้อสังเกตเพิ่มเติม
แม้การยื่นภาษีออนไลน์ผ่าน e-Filing จะไม่ได้บังคับให้แนบเอกสาร ลย.01 ในทันที แต่คุณน้าแนะนำให้พิมพ์แบบฟอร์มออกมาให้คุณพ่อคุณแม่เซ็นชื่อด้วยปากกาจริงไว้ล่วงหน้า แล้วสแกนเก็บเป็นไฟล์ดิจิทัลไว้ในมือถือหรือ Cloud เสมอค่ะ เพราะสรรพากรมีระบบสุ่มตรวจเอกสารย้อนหลัง (My Tax Account) หากมีหนังสือขอตรวจเอกสาร เราจะได้ส่งหลักฐานได้ทันทีโดยไม่ต้องวุ่นวายฉุกละหุกค่ะ
หนังสือรับรองการหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา สำคัญยังไง และข้อควรระวังที่ต้องรู้
เอกสารนี้สำคัญยังไง? คำตอบคือช่วยให้เราประหยัดเงินภาษีได้จริงตามฐานภาษีของแต่ละคนค่ะ
ตัวอย่างเช่น
- หากเรามีฐานภาษีอยู่ที่ 10% การใช้สิทธิลดหย่อนพ่อแม่ 1 ท่าน (30,000 บาท) จะช่วยให้เราประหยัดเงินภาษีได้ตรง ๆ ถึง 3,000 บาทต่อปี
- หากลดหย่อนทั้งสองท่านก็จะประหยัดได้ถึง 6,000 บาทต่อปีเลยทีเดียว ซึ่งเงินส่วนนี้สามารถนำไปบริหารต่อในรูปแบบอื่น ๆ เช่น ลดหย่อนภาษี ดอกเบี้ยบ้าน เพื่อช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในครัวเรือนได้อีกทางหนึ่งค่ะ
ข้อควรระวัง
1. ห้ามปลอมแปลงลายเซ็น: การเซ็นชื่อแทนคุณพ่อคุณแม่ในแบบ ลย.01 โดยไม่ได้รับความยินยอม หรือปลอมแปลงเอกสาร มีความผิดตามกฎหมายอาญาฐานปลอมแปลงเอกสารค่ะ
2. การระบุข้อมูลเท็จ: หากคุณพ่อคุณแม่มีรายได้เกิน 30,000 บาทต่อปี (เช่น มีรายได้จากค่าเช่าบ้าน หรือดอกเบี้ยเงินฝาก) แล้วเรายังนำมาลดหย่อน หากสรรพากรตรวจพบย้อนหลัง จะต้องชำระภาษีคืนพร้อมเงินเพิ่ม (ดอกเบี้ย) ในอัตรา 1.5% ต่อเดือนตามกฎหมายค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
พ่อแม่ไม่มีรายได้ แต่ยังอายุไม่ถึง 60 ปี นำมาลดหย่อนได้ไหม?
ไม่ได้ค่ะ เงื่อนไขสำคัญของกรมสรรพากรคือบิดาหรือมารดาต้องมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปในปีภาษีนั้น ๆ หากอายุยังไม่ถึงจะไม่สามารถนำมาใช้สิทธิหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาได้ค่ะ
พี่น้อง 3 คน ช่วยกันจ่ายเงินให้พ่อแม่ สามารถแบ่งสิทธิลดหย่อนคนละ 10,000 บาทได้ไหม?
ไม่ได้ค่ะ สิทธิลดหย่อน 30,000 บาทต่อบิดามารดา 1 ท่าน ต้องระบุให้ลูกคนใดคนหนึ่งเป็นผู้ใช้สิทธิเต็มจำนวนเท่านั้น ไม่สามารถซอยแบ่งยอดเงินลดหย่อนกันได้ค่ะ
หากยื่นภาษีออนไลน์ ต้องส่งใบ ลย.01 ให้สรรพากรทันทีเลยไหม?
ไม่ต้องส่งทันทีค่ะ ในขั้นตอนการยื่นแบบออนไลน์เพียงแค่กรอกเลขบัตรประชาชนของบิดามารดาให้ถูกต้อง แต่เราต้องจัดทำเอกสาร ลย.01 และให้บิดามารดาลงนามไว้ให้เรียบร้อยเพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐาน เผื่อกรณีที่สรรพากรขอเรียกตรวจเอกสารย้อนหลังค่ะ
สรุปประเด็นสำคัญ
เอกสารฉบับนี้ หรือแบบ ลย.01 เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้คนทำงานอุปการะเลี้ยงดูพ่อแม่ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมายค่ะ เพียงแค่เช็กเงื่อนไขอายุ รายได้ และตกลงกับพี่น้องให้เรียบร้อย ก็สามารถใช้สิทธินี้ได้อย่างสบายใจ
นอกจากนี้อย่าลืมตรวจสอบรายการหักภาษีอื่น ๆ เช่น การเช็กสิทธิ ภาษี ณ ที่จ่าย เพื่อรักษาสิทธิประโยชน์ในการขอคืนภาษี หรือวางแผนการใช้สิทธิ easy e-receipt ลดหย่อนภาษี 2569 เพื่อช่วยประหยัดภาษีประจำปีให้คุ้มค่าที่สุดค่ะ
การลงทุนมีความเสี่ยงและมีผันผวนสูง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นบางส่วนหรือทั้งหมดได้ นักลงทุนควรศึกษารายละเอียดให้รอบคอบ ทั้งปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางเทคนิค ก่อนการตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน
บทความนี้จัดทำขึ้นโดยทีมงานร่วมกับเครื่องมือ AI เพื่อช่วยรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูล และผ่านการตรวจทานโดยทีมบรรณาธิการก่อนเผยแพร่ ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด
ขอขอบคุณข้อมูลจาก: กรมสรรพากร
สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers
บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing
คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge







