EBIT คือ กำไรจากการดำเนินงานของธุรกิจที่ยังไม่นับรวมภาระดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้ค่ะ เวลาที่เราเริ่มศึกษางบการเงินเพื่อเลือกลงทุนในหุ้นสักตัว หลายคนมักจะพุ่งเป้าไปมองที่ตัวเลขกำไรสุทธิบรรทัดสุดท้ายทันที
แต่บางครั้งตัวเลขกำไรนั้นอาจมีรายการพิเศษหรือภาระหนี้ก้อนโตมาบังตา ในบทความนี้ คุณน้าจะพาทุกคนมารู้จักกับ EBIT ตั้งแต่วิธีคำนวณ ความแตกต่างจากตัวชี้วัดอื่น ไปจนถึงวิธีนำไปใช้คัดกรองหุ้นคุณภาพเข้าพอร์ตกันค่ะ
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน
EBIT คืออะไร?
EBIT คือ Earnings Before Interest and Taxes หรือตัวเลขกำไรก่อนหักดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้ ซึ่งสะท้อนถึงผลการดำเนินงานหลักของธุรกิจอย่างแท้จริง
เวลาเราเปิดงบกำไรขาดทุนดู ตัวเลขนี้จะบอกว่าบริษัทมีความสามารถในการทำมาหากินเก่งแค่ไหนจากการขายสินค้าหรือให้บริการ หากลองเปรียบเทียบกับภาพจำลองร้านกาแฟใกล้ตัว หรือให้บริการ พูดอีกแบบหนึ่ง EBIT คือ กระจกสะท้อนฝีมือการทำธุรกิจหลักของผู้บริหารนั่นเองค่ะ หากลองเปรียบเทียบกับภาพจำลองร้านกาแฟใกล้ตัว ยอดเงินจะถูกจัดสรรตามลำดับดังนี้ค่ะ
- ยอดขายหน้าร้าน: รายได้รวมทั้งหมดจากการขายเครื่องดื่มและเบเกอรี่
- หักต้นทุนขาย: ค่าเมล็ดกาแฟ นมสด ไซรัป แก้ว และหลอด
- หักค่าใช้จ่ายบริหาร: ค่าเช่าพื้นที่ร้าน ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าจ้างบาริสต้า
- เงินที่เหลืออยู่ตรงนี้: นี่คือ EBIT หรือกำไรจากการดำเนินงานแท้ ๆ ก่อนจะต้องนำไปแบ่งจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ธนาคารหรือเสียภาษีให้รัฐ
กล่าวโดยสรุป EBIT คือ ตัวเลขที่สะท้อนความสามารถในการทำกำไรจากธุรกิจหลักของบริษัทได้ชัดเจนที่สุดค่ะ การดูตัวเลขนี้จึงช่วยให้นักลงทุนมองเห็นศักยภาพการแข่งขันในตลาดจริง ๆ โดยไม่ถูกบิดเบือนจากนโยบายทางการเงิน เช่น บางบริษัทอาจกู้เงินมาลงทุนเยอะทำให้มีดอกเบี้ยสูง หรือบางบริษัทอาจได้สิทธิประโยชน์ลดหย่อนภาษีเป็นการชั่วคราวค่ะ
EBIT สูตรคำนวณทำอย่างไร และอ่านค่าแบบไหน?
EBIT สูตรคำนวณสามารถหาได้ 2 วิธีหลัก ทั้งการไล่เรียงลงมาจากรายได้ หรือคำนวณย้อนกลับขึ้นมาจากกำไรสุทธิค่ะ
คุณน้าขอยกตัวอย่างสูตรที่นิยมใช้งานกันทั่วไปตามโครงสร้างบัญชี
สูตรที่ 1 (Top-down Method): EBIT = รายได้รวม – ต้นทุนขาย – ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร (SG&A)
สูตรที่ 2 (Bottom-up Method): EBIT = กำไรสุทธิ + ต้นทุนทางการเงิน (ดอกเบี้ยจ่าย) + ค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้
สมมติว่าบริษัทขายขนมแห่งหนึ่ง มีรายได้รวม 1,000,000 บาท
ต้นทุนผลิตขนม 500,000 บาท มีค่าจ้างพนักงานและค่าการตลาด 200,000 บาท มีดอกเบี้ยเงินกู้ 50,000 บาท และเสียภาษี 40,000 บาท เมื่อคิดตามสูตรด้านบน บริษัทจะมี EBIT เท่ากับ 300,000 บาทค่ะ
(1,000,000 – 500,000 – 200,000)
จะเห็นได้ว่า EBIT คือ ตัวเลขที่คำนวณได้ไม่ยาก เพียงนำรายได้มาหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายหลักออกไปเท่านั้นค่ะ นอกจากดูตัวเลขที่เป็นจำนวนเงินแล้ว นักลงทุนมักจะนำค่านี้ไปคำนวณต่อเป็น EBIT Margin คือ อัตราส่วนกำไรจากการดำเนินงานเทียบกับรายได้รวม เพื่อดูว่าทุก ๆ ยอดขาย 100 บาท บริษัทแปลงเป็นกำไรจากการดำเนินงานได้กี่บาท ยิ่งเปอร์เซ็นต์สูงก็ยิ่งสะท้อนว่าคุมต้นทุนได้เก่ง ซึ่งเป็นอัตราส่วนทางการเงินที่ใช้ดูควบคู่กับ Net Profit Margin ได้เป็นอย่างดีค่ะ
EBIT กับ EBITDA ต่างกันอย่างไร?
EBIT กับ EBITDA ต่างกันอย่างไร เป็นประเด็นที่มักสร้างความสับสนให้กับนักลงทุนมือใหม่อยู่เสมอ โดยจุดตัดสำคัญอยู่ที่ “ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย” (Depreciation & Amortization: D&A) ค่ะ
| หัวข้อเปรียบเทียบ | EBIT | EBITDA |
|---|---|---|
| ชื่อเต็ม | Earnings Before Interest and Taxes | Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization |
| ความหมายหลัก | กำไรจากการดำเนินงานจริง หักค่าเสื่อมแล้ว | กำไรจากการดำเนินงานก่อนหักค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่เงินสด |
| สิ่งที่รวมอยู่ | รวมการหักค่าเสื่อมราคาของเครื่องจักรและอาคาร | ตัดค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายออกไปทั้งหมด |
| มุมมองการวิเคราะห์ | สะท้อนต้นทุนการลงทุนซ่อมบำรุงสินทรัพย์ | ใช้ดูความสามารถในการสร้างเงินสดดิบ ๆ จากธุรกิจ |
| กลุ่มธุรกิจที่เหมาะ | โรงงาน โรงแรม ค้าปลีก ที่มีสินทรัพย์ถาวรสูง | ธุรกิจ Tech สตาร์ทอัป หรือกลุ่มที่มีหนี้สูงช่วงแรก |
ตัวเลข EBITDA มักนิยมนำไปประเมินมูลค่าหุ้นร่วมกับเครื่องมืออย่าง EV/EBITDA (อัตราส่วนมูลค่ากิจการต่อกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย) เพื่อดูความถูกแพง แต่สำหรับธุรกิจที่ต้องซื้อเครื่องจักรใหม่มาทดแทนของเดิมที่พังไปเรื่อย ๆ การดูตัวเลข EBIT จะสะท้อนภาพความเป็นจริงของต้นทุนได้แม่นยำกว่าค่ะ
EBIT บอกอะไรนักลงทุน และมีจุดสังเกตอะไรบ้าง?
EBIT ช่วยให้นักลงทุนสามารถมองทะลุโครงสร้างงบการเงินและเห็นประสิทธิภาพการทำธุรกิจที่แท้จริงได้ถึง 3 ด้านสำคัญ:
- วัดฝีมือฝ่ายบริหาร: แสดงให้เห็นว่าทีมบริหารจัดการต้นทุนการผลิตและค่าใช้จ่ายในการขายได้ดีแค่ไหน โดยไม่ต้องนำเรื่องภาระดอกเบี้ยหรือนโยบายภาษีมาปะปน
- เปรียบเทียบบริษัทข้ามกลุ่มได้เป็นธรรม: สองบริษัทที่ทำธุรกิจแบบเดียวกัน บริษัทหนึ่งอาจใช้เงินสดตัวเองดำเนินงาน ส่วนอีกบริษัทกู้เงินมาทำธุรกิจ หากเทียบกันที่กำไรสุทธิ บริษัทที่กู้เงินจะมีกำไรน้อยกว่าเพราะมีดอกเบี้ยจ่าย แต่ถ้าดูผ่านตัวเลขนี้ เราจะเห็นว่าใครบริหารงานเก่งกว่ากันจริง ๆ แต่ถ้าดูผ่านตัวเลขนี้ เราจะเห็นว่าใครบริหารงานเก่งกว่ากันจริง ๆ เพราะ EBIT คือ จุดที่ช่วยตัดปัจจัยเรื่องโครงสร้างหนี้ออกไปนั่นเองค่ะ
- ตัดสิ่งรบกวนระยะสั้น: ป้องกันไม่ให้นักลงทุนโดนตัวเลขกำไรหลอกตา จากการได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีชั่วคราว
ข้อสังเกตเพิ่มเติมจากคุณน้า
1. ตัวเลขกำไรจากการดำเนินงานเป็นบวก ไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะมีเงินสดเหลือพร้อมใช้เสมอไปนะคะ เพราะในทางบัญชี รายได้อาจยังเก็บเป็นเงินสดไม่ได้ ดังนั้นต้องตรวจดูงบกระแสเงินสดจากการดำเนินงานควบคู่ไปด้วยเสมอ
2. ธุรกิจที่มีตัวเลขนี้เติบโตสม่ำเสมอทุกปี บ่งบอกว่าบริษัทมี Pricing Power หรืออำนาจในการตั้งราคาและคุมต้นทุนได้ดี ท่ามกลางภาวะเงินเฟ้อและการแข่งขันในตลาดค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
EBIT กับ EBITDA ต่างกันอย่างไร และควรเลือกใช้ตัวไหน?
EBIT กับ EBITDA ต่างกันตรงที่ EBITDA จะบวกค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายกลับเข้ามาด้วย จึงสะท้อนกระแสเงินสดจากการดำเนินงานดิบ ๆ ได้ชัดเจนกว่า ส่วนตัวเลขนี้จะรวมค่าเสื่อมราคาเข้าไปด้วย จึงเหมาะกับธุรกิจที่มีอาคารหรือเครื่องจักรเยอะและต้องซ่อมบำรุงตลอดเวลาค่ะ
ทำไมตัวชี้วัดนี้ถึงต้องตัดดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้ออกไป?
เพราะดอกเบี้ยจ่ายขึ้นอยู่กับโครงสร้างเงินทุนของแต่ละบริษัทว่ากู้เงินมากหรือน้อย ส่วนภาษีขึ้นอยู่กับนโยบายรัฐและสิทธิประโยชน์ที่แต่ละแห่งได้รับ การตัดทั้งสองส่วนออกจะช่วยให้นักลงทุนสามารถเปรียบเทียบประสิทธิภาพการดำเนินงานหลักของแต่ละบริษัทได้อย่างเท่าเทียมกันค่ะ
ตัวเลขนี้สามารถติดลบได้หรือไม่ และส่งสัญญาณเตือนอะไร?
สามารถติดลบได้ค่ะ หากตัวเลขนี้ติดลบ แปลว่าธุรกิจหลักกำลังขาดทุนจากการดำเนินงาน ยอดขายที่ทำได้ไม่พอกับต้นทุนสินค้าและค่าใช้จ่ายบริหาร ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนอันตรายว่าโมเดลธุรกิจกำลังมีปัญหา แม้บรรทัดสุดท้ายจะมีกำไรสุทธิจากการขายที่ดินหรือทรัพย์สินพิเศษมาช่วยพยุงไว้ก็ตาม
สรุปเกี่ยวกับ EBIT
การดู EBIT คือ วิธีหนึ่งที่ช่วยให้เปรียบเทียบบริษัทได้เป็นธรรมมากขึ้นก่อนตัดสินใจลงทุนค่ะ หัวใจสำคัญของการเลือกหุ้นพื้นฐานดี คือการมองหาธุรกิจที่สามารถสร้างผลตอบแทนจากการดำเนินงานหลักได้อย่างแข็งแกร่ง EBIT คือ หนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยคัดกรองฝีมือการทำธุรกิจของฝ่ายบริหารได้อย่างโปร่งใส ตัดสิ่งรบกวนเรื่องภาระดอกเบี้ยเงินกู้และภาษีออกไป ทำให้นักลงทุนมองเห็นศักยภาพการแข่งขันที่แท้จริง
อย่างไรก็ตาม ก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง คุณน้าแนะนำให้พิจารณาปัจจัยพื้นฐานอื่น ๆ เช่น กระแสเงินสด หนี้สินรวม และแนวโน้มอุตสาหกรรมร่วมด้วย เพื่อความรอบคอบและลดความเสี่ยงในการลงทุนนะคะ
การลงทุนมีความเสี่ยงและมีผันผวนสูง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นบางส่วนหรือทั้งหมดได้ นักลงทุนควรศึกษารายละเอียดให้รอบคอบ ทั้งปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางเทคนิค ก่อนการตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน
บทความนี้จัดทำขึ้นโดยทีมงานร่วมกับเครื่องมือ AI เพื่อช่วยรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูล และผ่านการตรวจทานโดยทีมบรรณาธิการก่อนเผยแพร่ ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด
ขอขอบคุณข้อมูลจาก: ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และ CFA Institute
สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers
บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing
คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge
