การลงทุนมีความเสี่ยง คือ สภาวะที่ผลตอบแทนจากการนำเงินไปลงทุนมีความไม่แน่นอน และอาจไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่เราคาดหวังไว้ค่ะ หลายคนได้ยินประโยคคำเตือนนี้จนชินหู แต่ในความเป็นจริง ความเสี่ยงไม่ได้หมายถึงการห้ามลงทุน หรือหมายความว่าเราต้องขาดทุนเสมอไป แต่คือสภาวะที่เราต้องทำความเข้าใจและเตรียมพร้อมรับมือ ในบทความนี้ คุณน้าจะพามาเจาะลึกเรื่องความเสี่ยงในการลงทุนอย่างถูกวิธี เพื่อให้มือใหม่พร้อมลงสนามอย่างมั่นใจค่ะ
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน
การลงทุนมีความเสี่ยง คืออะไร?
การลงทุนมีความเสี่ยง หมายถึง โอกาสที่ผลตอบแทนจริงจากการลงทุนจะเบี่ยงเบนไปจากผลตอบแทนที่เราคาดหวัง รวมถึงโอกาสที่จะสูญเสียเงินลงทุนบางส่วนหรือทั้งหมด
ลองนึกภาพการขับรถออกจากบ้านในวันทำงานนะคะ แม้เราจะตรวจเช็กสภาพรถอย่างดี แต่มันก็ยังมีโอกาสเจอฝนตกหนัก รถติด หรือตะปูตำยางได้เสมอ การลงทุนก็เช่นเดียวกันค่ะ ไม่ว่าจะเลือกสินทรัพย์ที่มั่นคงแค่ไหน ผลตอบแทนก็ผันผวนตามสภาวะรอบข้างได้ตลอดเวลา
คำเตือนยอดฮิตที่ว่า “การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลก่อนตัดสินใจลงทุน” ตามข้อกำหนดคำเตือนเรื่องความเสี่ยงในการลงทุน จึงไม่ได้มีไว้เพื่อให้เรากลัวจนไม่กล้าทำอะไร แต่มีไว้เพื่อเตือนสติว่า ก่อนจะนำเงินไปวางไว้ที่ไหน เราต้องเข้าใจกลไกและเตรียมแผนรับมือล่วงหน้าเสมอค่ะ
ทำไมการลงทุนถึงมีความเสี่ยง?
สาเหตุหลักที่ทำให้การลงทุนมีความเสี่ยง มาจากปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายในที่ไม่สามารถควบคุมได้ทั้งหมดค่ะ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงของนโยบายการเมือง อัตราดอกเบี้ย ตัวเลขเศรษฐกิจมหภาค ตลอดจนอารมณ์และความโลภของผู้เล่นในตลาดที่เข้ามากระทบราคาในแต่ละวัน
อย่างไรก็ตาม หลายคนมักมองว่าการนำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงน่ากลัว จนเลือกที่จะเก็บเงินสดไว้ในบัญชีออมทรัพย์เพียงอย่างเดียว แต่คุณน้าอยากให้ลองมองอีกมุมหนึ่งค่ะว่า “การไม่ลงทุนเลย ก็มีความเสี่ยงเช่นกัน”
ความเสี่ยงที่มองไม่เห็นของการเก็บเงินสดไว้เฉย ๆ คือการถูก เงินเฟ้อ กัดกินมูลค่าของเงินลงทุกปี เช่น เงิน 100 บาทในวันนี้ อาจซื้อของชนิดเดียวกันได้น้อยลงในอีก 5 ปีข้างหน้า ดังนั้น การเรียนรู้ที่จะลงทุนจึงไม่ใช่การเสี่ยงโชค แต่คือการบริหารจัดการเงินเพื่อชนะเงินเฟ้อภายใต้ความเสี่ยงที่เราควบคุมได้ค่ะ
ประเภทของความเสี่ยงในการลงทุนที่มือใหม่ต้องเจอ
เมื่อลงสนามจริง มือใหม่มักจะเจอกับประเภทของความเสี่ยงทางการเงินหลัก ๆ 4 ด้านด้วยกัน ดังนี้ค่ะ
- ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk): โอกาสที่ราคาของสินทรัพย์จะปรับตัวลดลงจากปัจจัยสภาวะเศรษฐกิจ อัตราดอกเบี้ย หรือเหตุการณ์การเมืองระหว่างประเทศ
- ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk): โอกาสที่ไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์กลับมาเป็นเงินสดได้ทันทีในราคาที่ต้องการ เช่น การถือครองอสังหาริมทรัพย์ หรือหุ้นกู้ที่มีการซื้อขายในตลาดน้อย
- ความเสี่ยงด้านการดำเนินงานและโบรกเกอร์ (Operational & Broker Risk): ความเสี่ยงที่เกิดจากระบบขัดข้อง แพลตฟอร์มค้าง หรือปัญหาจากสถาบันการเงินและโบรกเกอร์ที่ไม่เสถียร
- ความเสี่ยงด้านอารมณ์ตนเอง (Psychological Risk): ความเสี่ยงที่เกิดจากจิตวิทยาของตัวเราเอง เช่น อารมณ์ตกใจกลัวจนตัดสินใจตัดขาดทุนในเวลาที่ไม่เหมาะ หรือการซื้อตามกระแสเพราะกลัวตกขบวน (FOMO)
วิธีบริหารความเสี่ยงในการลงทุนทำอย่างไร?
การบริหารจัดการความเสี่ยง ไม่ใช่การพยายามลดความเสี่ยงให้เหลือศูนย์ แต่คือการจำกัดความเสียหายให้อยู่ในระดับที่พอร์ตของเรายังคงเติบโตต่อไปได้ค่ะ มือใหม่สามารถทำตามขั้นตอนเบื้องต้นได้ดังนี้:
- ประเมินระดับความเสี่ยงที่รับได้ (Risk Tolerance): ทำความเข้าใจตนเองก่อนว่า หากพอร์ตติดลบ 10% หรือ 20% เรายังนอนหลับได้หรือไม่ อย่าฝืนลงทุนในสินทรัพย์ที่เสี่ยงเกินกว่าสภาพจิตใจและความพร้อมทางการเงินของเราจะรับไหว
- กระจายความเสี่ยง (Asset Allocation): ยึดหลักการไม่ใส่ไข่ทั้งหมดไว้ในตะกร้าใบเดียว โดยแบ่งเงินลงทุนไปในหลายสินทรัพย์ เช่น หุ้น ตราสารหนี้ ทองคำ หรือเงินสด เพื่อให้ผลตอบแทนของสินทรัพย์หนึ่งช่วยลดผลกระทบเมื่ออีกสินทรัพย์หนึ่งร่วงลง
- ตั้งจุดตัดขาดทุน (Stop Loss): กำหนดจุดยอมแพ้ล่วงหน้าก่อนเปิดคำสั่งซื้อขาย เพื่อป้องกันไม่ให้การขาดทุนลุกลามจนสร้างความเสียหายร้ายแรงแก่เงินต้น
- วางแผน Risk Management Forex / Money Management: สำหรับคนที่สนใจการเทรดสภาวะผันผวนสูง ควรใช้หลักบริหารเงินทุน กำหนดความเสี่ยงต่อครั้ง (Risk per Trade) ไม่เกิน 1-2% ของเงินทุนทั้งหมดในพอร์ต
คำแนะนำจากคุณน้า
1. ยอมรับความจริงตั้งแต่แรกว่า ทุกการลงทุนมีโอกาสขาดทุนได้เสมอ จะช่วยให้เราตั้งสติและวางแผนได้อย่างมีเหตุผลมากขึ้นค่ะ
2. เริ่มต้นด้วยเงินจำนวนน้อยที่คุณน้ายอมรับการสูญเสียได้ โดยไม่กระทบกับค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน
3. อย่าหยุดศึกษาข้อมูล เพราะความรู้และความเข้าใจในสินทรัพย์คือเกราะป้องกันความเสี่ยงที่ดีที่สุดค่ะ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
การลงทุนมีความเสี่ยงน้อยที่สุด คือสินทรัพย์ประเภทไหน?
สินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงต่ำที่สุดคือ ตราสารหนี้ระยะสั้น เงินฝากประจําธนาคาร และพันธบัตรรัฐบาลค่ะ เนื่องจากมีโอกาสสูญเสียเงินต้นต่ำและได้รับผลตอบแทนค่อนข้างแน่นอน แต่มักจะให้ผลตอบแทนที่ใกล้เคียงหรือต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อค่ะ
มือใหม่กลัวความเสี่ยง ควรเริ่มลงทุนอย่างไรดี?
ควรเริ่มต้นจากการจัดสรรเงินสำรองฉุกเฉินให้เพียงพอ 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือนก่อนค่ะ จากนั้นให้เริ่มลงทุนในกองทุนรวมดัชนี หรือกองทุนตราสารหนี้ที่มีความเสี่ยงต่ำ ด้วยการออมแบบสม่ำเสมอ (DCA) เพื่อสร้างวินัยและสร้างความคุ้นเคยกับความผันผวนของตลาดค่ะ
Risk Management Forex แตกต่างจากการบริหารความเสี่ยงหุ้นทั่วไปอย่างไร?
ความแตกต่างสำคัญคือ ตลาด Forex มีการใช้ Leverage สูง และมีความผันผวนของราคาค่อนข้างเร็ว ทำให้ Risk Management Forex ต้องเน้นเรื่อง Position Sizing การคำนวณ Lot Size และการตั้ง Stop Loss ที่เข้มงวดกว่าหุ้นทั่วไปมากค่ะ
สรุป การลงทุนมีความเสี่ยง
คำว่า การลงทุนมีความเสี่ยง ไม่ใช่สิ่งที่คุณน้าอยากให้ทุกคนกลัวจนละทิ้งโอกาสในการสร้างความมั่นคงทางการเงินค่ะ ในทางกลับกัน การทำความเข้าใจประเภทความเสี่ยง การประเมินระดับความเสี่ยงที่รับได้ และการนำหลักกระจายความเสี่ยง มาใช้อย่างถูกต้อง จะช่วยให้พอร์ตการลงทุนของคุณเติบโตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาวค่ะ
การลงทุนมีความเสี่ยงและมีผันผวนสูง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นบางส่วนหรือทั้งหมดได้ นักลงทุนควรศึกษารายละเอียดให้รอบคอบ ทั้งปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางเทคนิค ก่อนการตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน บทความนี้จัดทำขึ้นโดยทีมงานร่วมกับเครื่องมือ AI เพื่อช่วยรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูล และผ่านการตรวจทานโดยทีมบรรณาธิการก่อนเผยแพร่ ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด
ขอขอบคุณข้อมูลจาก: สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET)
สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers
บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing
คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge
