สัญญา Futures คืออะไร? เครื่องมือลงทุนที่มือใหม่ต้องเข้าใจ!

สัญญา Futures คืออะไร? สัญญา Futures คือ ข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้าที่ผูกมัดคู่สัญญาให้ทำการซื้อหรือขายสินทรัพย์อ้างอิง ณ ราคาที่ตกลงกันไว้ในปัจจุบัน โดยจะทำการส่งมอบและชำระราคาในอนาคตตามวันที่กำหนดค่ะ ซึ่งเป็นตราสารทางการเงินที่ได้รับความนิยมอย่างมากสำหรับการเก็งกำไรและการป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา ในบทความนี้ คุณน้าจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่าย ๆ ค่ะ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยงและมีโอกาสสูญเสียเงินต้น ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันผลตอบแทนในอนาคต โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่านและศึกษาข้อมูลให้รอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน 

สัญญา Futures คืออะไร?

สัญญา Futures คือ ตราสารอนุพันธ์ประเภทหนึ่งที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นข้อตกลงสัญญาซื้อขายล่วงหน้าอย่างเป็นทางการระหว่างคู่สัญญา โดยสัญญานี้มีภาระผูกมัด (Obligation) ให้ผู้ซื้อต้องซื้อ และผู้ขายต้องขายสินทรัพย์อ้างอิง ณ ราคา วันเวลา และจำนวนที่ระบุไว้ในสัญญาโดยไม่มีข้อยกเว้น

สินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) ในสัญญา Futures สามารถเป็นได้หลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น ทองคำ น้ำมัน พืชผลทางการเกษตร หรือสินทรัพย์ทางการเงิน เช่น ดัชนีหุ้น อัตราดอกเบี้ย และอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเงิน โดยทำการซื้อขายผ่านตลาดอนุพันธ์ที่เป็นทางการ ตรวจสอบประเภทสัญญาอนุพันธ์ในไทยจาก TFEX

ตลาดอนุพันธ์ คืออะไร? เชื่อมโยงกับสัญญา Futures อย่างไร

ตลาดอนุพันธ์ คือ ศูนย์กลางการซื้อขายตราสารอนุพันธ์ทางการเงินทุกประเภท โดยสัญญามีลักษณะเป็นสัญญามาตรฐาน (Standardized Contract) ที่กำหนดขนาดสัญญา วันหมดอายุ และสินทรัพย์อ้างอิงไว้อย่างชัดเจน

สัญญา Futures คือ ตราสารหลักที่ทำการซื้อขายในตลาดอนุพันธ์อย่างเป็นทางการ ซึ่งมีสำนักหักบัญชี (Clearing House) ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการค้ำประกันการชำระราคา เพื่อลดความเสี่ยงที่คู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะผิดนัดชำระหนี้ ทำให้ตลาดอนุพันธ์มีความน่าเชื่อถือและมีสภาพคล่องสูงกว่าการซื้อขายสัญญานอกตลาดทางการ

กลไกการทำงานของสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Futures)

เมื่อเข้าใจแล้วว่า สัญญา Futures คืออะไร และเชื่อมโยงกับตลาดอนุพันธ์อย่างไร มาดูกันต่อว่ากลไกการทำงานของสัญญานี้เป็นอย่างไรบ้างค่ะ 

กลไกสำคัญของสัญญาซื้อขายล่วงหน้า คือ การที่นักลงทุนสามารถทำกำไรได้ทั้งในสภาวะตลาดขาขึ้นและตลาดขาลง ผ่านการเปิดสถานะ 2 แบบหลัก ๆ ดังนี้ค่ะ

• สถานะซื้อ (Long Position): เปิดสถานะเมื่อคาดการณ์ว่าราคาสินทรัพย์อ้างอิงจะ ปรับตัวสูงขึ้น ในอนาคต หากราคาปรับตัวขึ้นจริง ผู้ถือสถานะ Long จะได้กำไร
• สถานะขาย (Short Position): เปิดสถานะเมื่อคาดการณ์ว่าราคาสินทรัพย์อ้างอิงจะ ปรับตัวลดลง ในอนาคต หากราคาปรับตัวลดลงจริง ผู้ถือสถานะ Short จะได้กำไร

ตัวอย่างการทำงานของสัญญา Futures ในชีวิตจริง

คุณน้าขอยกตัวอย่างกรณีการเก็งกำไรดัชนีหุ้นไทย หากปัจจุบันดัชนีอยู่ที่ 1,350 จุด คุณน้าคาดการณ์ว่าดัชนีจะปรับตัวขึ้นในอีก 1 เดือนข้างหน้า จึงตัดสินใจเปิดสถานะ Long สัญญา Futures ที่ราคา 1,350 จุด เมื่อเวลาผ่านไป ดัชนีปรับตัวขึ้นไปที่ 1,400 จุด คุณน้าทำการปิดสถานะ ทำให้ได้รับส่วนต่างกำไร 50 จุดทันที โดยไม่ต้องใช้เงินเต็มจำนวนในการซื้อหุ้นทุกตัวในดัชนีค่ะ

สัญญา Futures ต่างจาก Options อย่างไร?

เพื่อให้เข้าใจภาพรวมของคุณลักษณะตราสารอนุพันธ์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น คำว่า Options คือ อะไรนั้น คุณน้าขออธิบายสั้น ๆ ว่า Options คือ สัญญาที่ให้ สิทธิ แก่ผู้ซื้อในการซื้อหรือขายสินทรัพย์อ้างอิง แต่ผู้ซื้อไม่จำเป็นต้องใช้สิทธินั้นหากไม่คุ้มค่า ซึ่งต่างจาก Futures ที่เป็น ภาระผูกมัด แน่นอน

ความแตกต่างสำคัญระหว่าง Futures vs Options สามารถเปรียบเทียบได้ดังนี้ค่ะ

ความเสี่ยงสัญญา Futures ที่มือใหม่ต้องระวัง

แม้สัญญา Futures จะช่วยให้ทำกำไรได้ทั้งสองทิศทาง แต่ความเสี่ยงสัญญา Futures ก็สูงตามไปด้วยเนื่องจากกลไกอัตราทด (Leverage) และเงินวางประกัน (Margin) ซึ่งนักลงทุนต้องใช้วางเงินประกันบางส่วน (ประมาณ 5–15% ของมูลค่าสัญญาจริง) เพื่อทำการซื้อขาย ทำให้เกิดผลกำไรและขาดทุนที่ทวีคูณเมื่อเทียบกับเงินทุนต้น ตรวจสอบอัตรา Margin ปัจจุบันที่ TFEX 

กระบวนการสำคัญที่ต้องระวังคือ Mark to Market หรือการประเมินมูลค่าสถานะและคำนวณกำไรขาดทุนทุกสิ้นวัน หากราคาเคลื่อนไหวสวนทางกับสถานะที่คุณเปิดไว้ จนทำให้เงินในบัญชีลดลงต่ำกว่าระดับหลักประกันรักษาสภาพ (Maintenance Margin) คุณจะโดนเรียกวางเงินประกันเพิ่ม หรือที่เรียกว่า Margin Call หากไม่นำเงินมาเติมภายในเวลาที่กำหนด สถานะของคุณจะถูกบังคับปิด (Force Close) ทันทีค่ะ

ทางเลือกการเทรดสินทรัพย์ล่วงหน้าและ CFD

สำหรับนักลงทุนที่ต้องการกระจายโอกาสการลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศหรือหุ้นชั้นนำระดับโลก นอกจากตลาดอนุพันธ์ในประเทศแล้ว ปัจจุบันยังมีผลิตภัณฑ์ทางเลือกอย่าง CFD (Contract for Difference) ที่ให้สิทธิในการเก็งกำไรจากส่วนต่างราคาโดยใช้ Leverage ได้เช่นกัน

หากสนใจศึกษาข้อมูลช่องทางการเทรดและเครื่องมือเพิ่มเติม สามารถอ่านรายละเอียดต่อได้ที่ เทรดหุ้น CFD กับ IUX โบรกเกอร์ เพื่อเปรียบเทียบรูปแบบการลงทุนที่เหมาะกับสไตล์ของคุณค่ะ (ผู้ลงทุนควรตรวจสอบสถานะใบอนุญาตและหน่วยงานกำกับดูแลของโบรกเกอร์ทุกครั้งก่อนเปิดบัญชีเทรด CFD)

ก่อนเลือกใช้บริการโบรกเกอร์อนุพันธ์รายใด ผู้ลงทุนควรทราบว่าโบรกเกอร์อาจได้รับค่าคอมมิชชันจากปริมาณการเทรด จึงควรศึกษาโครงสร้างค่าธรรมเนียมให้ครบถ้วนก่อนตัดสินใจเสมอ นอกจากนี้ ควรหมั่นติดตามสถานะการลงทุนของตนเองทุกวันตามกลไก Mark to Market และปิดสถานะที่ขาดทุนตามแผนที่วางไว้ ไม่ควรถือสถานะต่อเพียงเพราะเสียดายต้นทุนที่ลงไปแล้ว (Loss Aversion) 

ทั้งนี้ ผู้ลงทุนควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าโบรกเกอร์ที่ใช้บริการได้รับใบอนุญาตจากหน่วยงานกำกับดูแลที่น่าเชื่อถืออย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกหลอกลงทุนในนามของแพลตฟอร์มเทรดอนุพันธ์ปลอมค่ะ 

สัญญา Futures เหมาะกับใคร?

หลังจากทราบความเสี่ยงของ สัญญา Futures คืออะไร ไปแล้ว มาดูกันต่อว่าเครื่องมือนี้เหมาะกับนักลงทุนกลุ่มใดบ้างค่ะ 

สัญญา Futures ไม่ได้เหมาะสำหรับนักลงทุนทุกคนค่ะ แต่จะเหมาะกับกลุ่มผู้ใช้งานหลัก ๆ 2 กลุ่ม ได้แก่:

• ผู้ป้องกันความเสี่ยง (Hedgers): ผู้ประกอบการ เจ้าของไร่ หรือนักลงทุนสถาบันที่ต้องการล็อคราคาขายสินค้าหรือป้องกันพอร์ตการลงทุนจากการร่วงลงของราคา
• นักเก็งกำไร (Speculators): นักลงทุนที่ยอมรับความเสี่ยงได้สูง ต้องการทำกำไรจากส่วนต่างราคาในระยะสั้น และเข้าใจการบริหารจัดการเงินทุน (Money Management) เป็นอย่างดี

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

คุณน้ารวบรวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สัญญา Futures คืออะไร มาตอบให้ทุกคนหายสงสัยกันค่ะ 

เทรดสัญญา Futures ต้องใช้เงินเท่าไหร่?

การเทรด Futures ไม่จำเป็นต้องใช้เงินเต็มมูลค่าสินค้า แต่ต้องวางเงินประกันเริ่มต้น (Initial Margin) ตามที่ตลาดกำหนด ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามประเภทสินทรัพย์อ้างอิง ตรวจสอบ Initial Margin ของแต่ละสัญญาได้ที่ TFEX

สัญญา Futures หมดอายุแล้วเกิดอะไรขึ้น?

เมื่อสัญญาหมดอายุ จะมีการชำระราคาและส่งมอบสินทรัพย์ โดยส่วนใหญ่ในตลาดอนุพันธ์ทางการเงินจะใช้การชำระราคาเป็นเงินสด (Cash Settlement) โดยคำนวณจากส่วนต่างราคาสุดท้าย แต่หากเป็นสินค้าโภคภัณฑ์บางชนิดอาจมีการส่งมอบสินค้าจริง (Physical Delivery)

มือใหม่ควรเริ่มเทรด Futures จากสินทรัพย์ไหน?

มือใหม่ควรเริ่มจากสินทรัพย์อ้างอิงที่มีสภาพคล่องสูง มีข้อมูลวิเคราะห์ให้ติดตามง่าย เช่น ดัชนีหุ้นหลัก หรือทองคำ และควรเลือกสัญญาขนาดเล็ก (Micro / Mini Contracts) เพื่อควบคุมความเสี่ยงค่ะ

สรุป สัญญา Futures คืออะไร

สัญญา Futures คือ ตราสารอนุพันธ์ทางการเงินที่เป็นข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้า มีภาระผูกมัดคู่สัญญาและช่วยให้ทำกำไรได้ทั้งขาขึ้นและขาลง แม้จะมีโอกาสสร้างผลตอบแทนได้สูงผ่านระบบ Leverage แต่ความเสี่ยงสัญญา Futures ก็สูงมากเช่นกัน การศึกษาความรู้พื้นฐานเรื่อง ตลาดอนุพันธ์ คืออะไร และบริหารเงินทุนอย่างเคร่งครัดจึงเป็นสิ่งจำเป็นก่อนเริ่มลงทุนค่ะ

การลงทุนมีความเสี่ยงและมีความผันผวนสูง นักลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้ จึงควรศึกษารายละเอียดให้รอบคอบทั้งปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางเทคนิคก่อนการตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด 

บทความนี้จัดทำโดยทีมงานคุณน้าพาเทรด โดยมีการใช้เครื่องมือ AI ช่วยร่างเนื้อหาบางส่วน และผ่านการตรวจสอบความถูกต้องโดยผู้เชี่ยวชาญก่อนเผยแพร่ 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก: ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) และ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers

บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing

คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge