Carbon Credit คืออะไร? เทรนด์รักษ์โลกที่มือใหม่ต้องเข้าใจ

Carbon Credit คือ สิทธิ์ที่เกิดจากการลด หรือชะลอการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่ชั้นบรรยากาศ ซึ่งได้รับการรับรองตามมาตรฐานสากล โดย 1 เครดิต จะมีค่าเท่ากับการลดหรือกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (หรือก๊าซเรือนกระจกชนิดอื่นเทียบเท่า) ปริมาณ 1 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าค่ะ

ในปัจจุบันเรื่องของภาวะโลกร้อนและเทรนด์ ESG (Environmental, Social, Governance หรือ สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล) ได้กลายมาเป็นวาระสำคัญระดับโลก ทำให้กลไกทางการเงินด้านสิ่งแวดล้อมได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง 

ในบทความนี้ คุณน้าจะพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่า Carbon Credit คืออะไร มีกลไกการทำงานอย่างไร และเกี่ยวข้องกับการลงทุนอย่างไรค่ะ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยงและอาจสูญเสียเงินต้น ผลการดำเนินงานในอดีตมิได้เป็นสิ่งยืนยันผลการดำเนินงานในอนาคต โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน 

Carbon Credit คืออะไร?

Carbon Credit คือ สิทธิ์ที่มอบให้แก่ผู้ทำโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น โครงการปลูกป่า โครงการพลังงานหมุนเวียน หรือการพัฒนาเทคโนโลยีที่ช่วยกักเก็บคาร์บอน โดยเมื่อโครงการเหล่านี้ผ่านการประเมินและรับรองจากหน่วยงานสากลแล้ว ผู้พัฒนาโครงการจะได้สิทธิ์เป็น “ใบรับรอง” หรือเครดิต เพื่อนำไปซื้อขายในตลาดให้แก่บริษัทหรือองค์กรที่ต้องการชดเชย (Offset) ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของตนเองค่ะ

หลายคนมักสับสนระหว่าง Carbon Credit กับ Carbon Offset ซึ่งคุณน้าขออธิบายแยกให้เห็นภาพง่าย ๆ ดังนี้ค่ะ

• Carbon Credit: สิทธิ์การปล่อยก๊าซที่ถูกสร้างขึ้นจากการทำโครงการลด/กักเก็บก๊าซเรือนกระจกจริง โดยมีปริมาณวัดผลชัดเจน
• Carbon Offset: การนำ Carbon Credit ที่ซื้อมาไปหักลบกับปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่องค์กรตนเองปล่อยออกมา เพื่อเป้าหมายการเป็นองค์กรคาร์บอนต่ำหรือ Net Zero

ตลาดคาร์บอนเครดิตและการซื้อขาย Carbon Credit ทำอย่างไร?

การดำเนินงานในตลาดดังกล่าวทั่วโลกถูกแบ่งออกเป็น 2 โครงสร้างหลัก ซึ่งมีกลไกและวัตถุประสงค์ในการใช้งานแตกต่างกันอย่างชัดเจนค่ะ 

1. ตลาดภาคบังคับ (Mandatory / Compliance Market): เป็นตลาดที่เกิดขึ้นตามกฎหมายหรือมาตรการของรัฐบาล เช่น ระบบ Cap-and-Trade ในสหภาพยุโรป (EU Emissions Trading System: EU ETS หรือระบบซื้อขายสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป) โดยรัฐจะกำหนดเพดานการปล่อยก๊าซของแต่ละอุตสาหกรรม หากบริษัทใดปล่อยเกินเพดาน จะต้องมาหาซื้อเครดิตเพิ่มในตลาดเพื่อหลีกเลี่ยงค่าปรับรุนแรง
2. ตลาดภาคสมัครใจ (Voluntary Market): เป็นตลาดที่องค์กรเอกชนหรือบุคคลธรรมดาเข้ามาซื้อขายสิทธิ์ด้วยความสมัครใจ เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายความยั่งยืน (ESG) หรือเสริมสร้างภาพลักษณ์องค์กร ตัวอย่างการรับรองในตลาดนี้ เช่น มาตรฐาน Verra (VCS), Gold Standard หรือในประเทศไทยคือโครงการ T-VER ขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. 

การซื้อขาย Carbon Credit ในปัจจุบัน มักทำผ่านแพลตฟอร์มตัวกลางแบบต่อรองราคากันโดยตรง (Over-the-Counter หรือ OTC คือ การซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ที่ผู้ซื้อและผู้ขายตกลงราคากันเอง) หรือกระดานซื้อขายคาร์บอนเครดิตโดยเฉพาะ ซึ่งราคาสิทธิ์จะขึ้นอยู่กับประเภทโครงการ มาตรฐานการรับรอง และความต้องการในขณะนั้นค่ะ

สำหรับผู้ลงทุนยุคใหม่ที่สนใจขับเคลื่อนเป้าหมายด้านความยั่งยืน นอกจากการมีส่วนร่วมในตลาดคาร์บอนเครดิตผ่านโครงการ T-VER แล้ว อีกหนึ่งช่องทางการลงทุนที่ช่วยสนับสนุนองค์กรธุรกิจที่ดำเนินงานตามกรอบ ESG ในไทย พร้อมได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีไปในตัว คือการลงทุนผ่านกองทุนรวม Thai ESG คุณสามารถศึกษารายละเอียด บทวิเคราะห์ และแนวทางการเลือกลงทุนเพิ่มเติมได้ที่ แนวทางการลงทุนในกองทุน Thai ESG เพื่อวางแผนพอร์ตการลงทุนที่เติบโตอย่างยั่งยืนไปพร้อมกับสังคมและสิ่งแวดล้อม 

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ: ภาษีคาร์บอนและสินค้าราคาแพงขึ้น

นอกจากกลไกตลาดคาร์บอนเครดิตแล้ว นโยบายภาครัฐทั่วโลกยังมีการนำภาษีคาร์บอน (Carbon Tax) และมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรปเข้ามาใช้อย่างจริงจัง

การจัดเก็บภาษีคาร์บอนส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนการผลิตของภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะกลุ่มพลังงาน ฟอสซิล เหล็ก ซีเมนต์ และขนส่ง เมื่อต้นทุนของผู้ผลิตสูงขึ้น ผลกระทบมีแนวโน้มที่จะส่งผ่านไปยังผู้บริโภคบางส่วน ซึ่งอาจทำให้สินค้าบางประเภทมีราคาสูงขึ้นในอนาคต

ดังนั้น บริษัทที่ปรับตัวเร็วด้วยการลดการปล่อยก๊าซหรือซื้อ Carbon Credit ชดเชย จะสามารถรักษาความได้เปรียบในการแข่งขันทางธุรกิจไว้ได้ค่ะ

เทรนด์รักษ์โลกและโอกาสการลงทุนที่เกี่ยวข้อง

เทรนด์ความยั่งยืนไม่ได้สร้างผลกระทบต่อภาคธุรกิจเท่านั้น แต่ยังสร้างโอกาสใหม่ ๆ ในโลกการลงทุนอีกด้วยค่ะ:

• เทรนด์รถ EV และพลังงานสะอาด: การเปลี่ยนผ่านจากยานยนต์เครื่องยนต์สันทาบมาสู่ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) รวมถึงการใช้พลังงานหมุนเวียน เป็นปัจจัยสำคัญในการลดก๊าซเรือนกระจก และนำไปสู่การสร้างคาร์บอนเครดิตในวงกว้าง
• การลงทุนในหุ้นและกองทุนต่างประเทศ: สำหรับนักลงทุนรายย่อยที่ต้องการได้รับประโยชน์จากเทรนด์นี้ การซื้อหุ้นอเมริกาในกลุ่มเทคโนโลยีพลังงานสะอาด ยานยนต์ไฟฟ้า หรือการเลือกลงทุนผ่านกองทุนดัชนีสหรัฐ ที่มีนโยบายเน้นกลุ่มหุ้น ESG (เช่น S&P 500 ESG Index หรือ Clean Energy ETFs) เป็นช่องทางที่เข้าถึงง่ายและมีสภาพคล่องสูงค่ะ อย่างไรก็ตาม หุ้นและกองทุนกลุ่มนี้มักมีความผันผวนสูงกว่าตลาดโดยรวม และอาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายภาครัฐหรืออัตราดอกเบี้ย จึงควรศึกษาความเสี่ยงให้รอบด้านก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง

ก่อนตัดสินใจลงทุนในผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับคาร์บอนเครดิต ควรตรวจสอบว่าผู้ให้บริการหรือแพลตฟอร์มได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกหลอกลวงค่ะ 

คำถามที่พบบ่อย

Carbon Credit คืออะไร และ 1 เครดิตเท่ากับเท่าไหร่?

Carbon Credit คือ สิทธิ์ที่เกิดจากการลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจกของโครงการสิ่งแวดล้อม โดยมีค่าเท่ากับการลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าปริมาณ 1 ตันต่อ 1 หน่วยสิทธิ์ค่ะ

Carbon Credit ซื้อขายอย่างไรสำหรับบุคคลทั่วไป?

บุคคลทั่วไปสามารถซื้อขาย Carbon Credit ได้ผ่านแพลตฟอร์มการซื้อขายคาร์บอนเครดิตภาคสมัครใจ หรือแอปพลิเคชันที่ให้บริการชดเชยคาร์บอนส่วนบุคคล แต่ส่วนใหญ่การซื้อขายปริมาณมากจะทำในระดับองค์กรผ่านตัวกลางทางการเงินค่ะ

Carbon Credit ลงทุนอย่างไรได้บ้างสำหรับนักลงทุนรายย่อย?

นักลงทุนรายย่อยสามารถลงทุนทางอ้อมได้ด้วยการเลือกลงทุนใน ETF (Exchange-Traded Fund หรือกองทุนรวมที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์) ที่อิงราคาสัญญาล่วงหน้าคาร์บอนเครดิต (Carbon Credit ETFs) หรือเลือกลงทุนในหุ้นของบริษัทผู้พัฒนาพลังงานสะอาดและธุรกิจ ESG ค่ะ 

สรุปเกี่ยวกับ Carbon Credit

Carbon Credit คือ เครื่องมือทางการเงินสำคัญที่ช่วยผลักดันให้ภาคธุรกิจและสังคมปรับตัวสู่สังคมคาร์บอนต่ำ การทำความเข้าใจกลไกคาร์บอนเครดิต ภาษีคาร์บอน และแนวโน้มสิ่งแวดล้อมโลก จะช่วยให้เรามองเห็นภาพรวมเศรษฐกิจยุคใหม่ และวางแผนการเงินส่วนบุคคลได้อย่างเท่าทันค่ะ

การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูล ทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทนและความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้ง บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตมิได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรดค่ะ

บทความนี้จัดทำโดยทีมงานคุณน้าพาเทรด โดยได้รับความช่วยเหลือจากระบบ AI ในการร่างเนื้อหา และผ่านการตรวจสอบความถูกต้องโดยผู้เชี่ยวชาญก่อนเผยแพร่ 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก: องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) European Commission: Climate Action & CBAM และ Verra Verified Carbon Standard

สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers

บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing

คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge