ภาษีเหมาจ่าย คือ วิธีการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทางเลือกหนึ่ง สำหรับผู้ที่มีรายได้นอกเหนือจากเงินเดือนประจำเกิน 120,000 บาทต่อปีค่ะ หลายคนที่เพิ่งเริ่มทำอาชีพเสริม ขายของออนไลน์ หรือรับงานฟรีแลนซ์ มักสับสนระหว่าง “ภาษีเหมาจ่าย 0.5%” กับ “การหักค่าใช้จ่ายเหมาจ่าย 60%” จนทำให้คำนวณเงินในกระเป๋าผิดพลาด
ในบทความนี้ คุณน้าจะมาสรุปเกณฑ์ วิธีคิด และข้อควรระวังเรื่องภาษีเหมาจ่ายให้ฟังแบบเข้าใจง่ายและถูกต้องค่ะ
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนแต่อย่างใด โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน
ภาษีเหมาจ่าย คืออะไร?
นี่คือวิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาวิธีที่ 2 ของกรมสรรพากร โดยคิดในอัตรา 0.5% จากยอดรายรับรวมก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนใด ๆ ทั้งสิ้นค่ะ
สรรพากรจะใช้วิธีนี้คำนวณเฉพาะผู้ที่มีเงินได้ประเภทที่ 2 ถึงประเภทที่ 8 (ที่ไม่ใช่เงินเดือนประจำตามมาตรา 40(1)) และมีรายรับจากประเภทดังกล่าวรวมกันเกิน 120,000 บาทต่อปี โดยมีเงื่อนไขว่า หากคำนวณภาษีนี้แล้วได้ยอดภาษีไม่เกิน 5,000 บาท สรรพากรจะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องจ่ายภาษีตามวิธีเหมาจ่ายนี้ค่ะ
ใครบ้างเลือกจ่ายภาษีเหมาจ่ายได้ และมีเงื่อนไขอย่างไร?
ผู้ที่มีสิทธิ์ถูกคำนวณภาษีประเภทนี้ คือผู้ที่มีรายได้ตามมาตรา 40(2)-(8) เช่น ฟรีแลนซ์ ภาษีแม่ค้าออนไลน์ นักลงทุน สื่อครีเอเตอร์ หรือผู้มีรายได้จากค่าเช่าและวิชาชีพอิสระค่ะ
แต่สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือ เราไม่ได้เป็นคนเลือกฝ่ายเดียวว่าจะจ่ายวิธีไหนนะคะ สรรพากรมีหลักการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2 วิธีควบคู่กันเสมอ ได้แก่
- วิธีที่ 1 (วิธีเงินได้สุทธิ): (รายได้ – ค่าใช้จ่าย – ค่าลดหย่อน) x อัตราภาษีขั้นบันได (0% – 35%)
- วิธีที่ 2 (วิธีเหมาจ่าย): รายได้รวมก่อนหักค่าใช้จ่าย x 0.5%
กฎของสรรพากรคือ หากคุณมีรายได้ทางอื่นนอกเหนือจากเงินเดือนเกิน 120,000 บาทต่อปี คุณจะต้องคำนวณทั้ง 2 วิธี แล้วเปรียบเทียบกัน หากวิธีที่ 2 คำนวณได้เกิน 5,000 บาท (คิดเป็นฐานรายได้นอกเหนือจากเงินเดือนตั้งแต่ 1,000,001 บาทขึ้นไป) คุณจะต้องเสียภาษีตามวิธีที่คำนวณได้ยอดภาษี “สูงกว่า” ค่ะ
วิธีคิดภาษีแบบเหมาจ่าย 60% ต่างจากภาษีเหมาจ่าย 0.5% อย่างไร?
หลายคนมักสับสนระหว่างมั้งสองประเภทนี้ แต่จริง ๆ แล้ว สองคำนี้เป็นคนละส่วนของการคำนวณภาษีนะคะ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน คุณน้าสรุปเปรียบเทียบข้อแตกต่างมาให้ดูตามตารางนี้ค่ะ
| หัวข้อเปรียบเทียบ | วิธีคิดภาษีแบบเหมาจ่าย 60% | ภาษีเหมาจ่าย 0.5% |
|---|---|---|
| บทบาทในการคำนวณ | เป็น “ขั้นตอนการหักค่าใช้จ่าย” ในวิธีคิดเงินได้สุทธิ (วิธีที่ 1) | เป็น “วิธีคำนวณภาษีขั้นสุดท้าย” (วิธีที่ 2) |
| ฐานในการคำนวณ | คิดจาก รายได้รวม เพื่อนำไปหักเป็นค่าใช้จ่าย 60% | คิดจาก ยอดรายรับรวม โดยไม่หักค่าใช้จ่ายใดๆ เลย |
| ประเภทเงินได้ที่ใช้ได้ | เฉพาะเงินได้บางประเภท เช่น ขายของออนไลน์ มาตรา 40(8) | เงินได้ประเภทที่ 2 ถึง 8 (มาตรา 40(2)-(8)) ที่เกิน 120,000 บาท/ปี |
| อัตราที่ใช้คำนวณ | หักค่าใช้จ่ายได้ 60% (ส่วนที่เหลือนำไปหักลดหย่อนและคิดภาษีขั้นบันได) | คูณด้วย 0.5% จากยอดรายรับรวมโดยตรง |
| เงื่อนไขการต้องจ่าย | คำนวณตามอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันได (0% – 35%) | ต้องจ่ายวิธีนี้หากคำนวณแล้วยอดภาษีเกิน 5,000 บาท และสูงกว่าวิธีที่ 1 |
คำแนะนำจากคุณน้า
หากคุณมีรายได้จากการขายของออนไลน์ 1,500,000 บาทต่อปี (ไม่มีเงินเดือนประจำ)
คำนวณวิธีที่ 1 (หักเหมา 60%): รายได้ 1,500,000 – ค่าใช้จ่ายเหมา 60% (900,000) – ลดหย่อนส่วนตัว (60,000) = เงินได้สุทธิ 540,000 บาท เสียภาษีตามขั้นบันไดประมาณ 33,500 บาทค่ะ
คำนวณวิธีที่ 2 (0.5%): 1,500,000 x 0.5% = 7,500 บาท (เกิน 5,000 บาทตามเกณฑ์)
สรุป: ยอดภาษีวิธีที่ 1 (33,500 บาท) สูงกว่าวิธีที่ 2 (7,500 บาท) ดังนั้นคุณต้องจ่ายภาษีที่ 33,500 บาทค่ะ
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค่าจ้างเหมาบริการ บุคคลธรรมดา เกี่ยวข้องกันอย่างไร?
เวลาที่คุณรับงานฟรีแลนซ์ รับจ้างทำของ หรือรับงานเหมาบริการ บริษัทผู้จ้างมักจะหักภาษีไว้ล่วงหน้าเรียกว่า “ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ค่าจ้างเหมาบริการ บุคคลธรรมดา” ในอัตรา 3% ค่ะ
ภาษีที่ถูกหักไว้ 3% นี้ ไม่ใช่ภาษีสิ้นสุด แต่เป็นเงินที่คุณจ่ายล่วงหน้าให้กับสรรพากรไปแล้ว เมื่อถึงเวลาที่คุณต้องยื่นคำนวณภาษีปลายปี (ไม่ว่าจะเสียด้วยวิธีขั้นบันได หรือวิธีภาษีเหมาจ่าย) คุณสามารถนำยอดเงินที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไปแล้วทั้งหมด มาใช้เป็น “เครดิตภาษี” เพื่อหักออกจากยอดภาษีที่ต้องจ่ายจริงได้ค่ะ หากหักลบแล้วจ่ายเกินไป คุณยังมีสิทธิ์ขอคืนภาษี (Tax Refund) ได้อีกด้วยนะคะ
ยื่นภาษีเหมาจ่ายยังไง ให้ถูกต้องและไม่มีปัญหาย้อนหลัง?
การยื่นภาษีที่มีรายได้เข้าเกณฑ์ภาษีประเภทนี้สามารถทำผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรได้ตามปกติเลยค่ะ โดยระบบจะคำนวณเปรียบเทียบทั้ง 2 วิธีให้อัตโนมัติ
ข้อสังเกตเพิ่มเติม
– ยื่นภาษีครึ่งปี ภงด 94: สำหรับผู้มีรายได้ตามมาตรา 40(5)-(8) เช่น ขายของออนไลน์ หรือค่าเช่า คุณต้องยื่นภาษีครึ่งปีในช่วงวันที่ 1 กรกฎาคม – 30 กันยายนของทุกปี โดยนำรายได้ตั้งแต่เดือนมกราคม – มิถุนายนมาคำนวณภาษีค่ะ
– ยื่นภาษีประจำปี (ภ.ง.ด. 90): ยื่นรวมรายได้ทั้งปีในช่วงเดือนมกราคม – มีนาคมของปีถัดไป
– ระวังเรื่องภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%): เกณฑ์ภาษีนี้คิดที่รายได้ 1,000,001 บาทขึ้นไป แต่ถ้ารายได้ของคุณเติบโตจนเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีเมื่อไหร่ คุณมีหน้าที่ต้องไปจดทะเบียน VAT 7% ภายใน 30 วันด้วยนะคะ จุดนี้คุณน้าอยากให้ระวังให้มากค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค่าจ้างเหมาบริการ บุคคลธรรมดาเสียกี่เปอร์เซ็นต์?
ปกติการจ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา หากเป็นการจ่ายโดยบริษัทหรือนิติบุคคล จะถูกหัก ณ ที่จ่ายในอัตรา 3% ของมูลค่าจ้างก่อน VAT ค่ะ โดยผู้จ้างจะออกใบรับรองการหัก ภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) ให้เราเก็บไว้เป็นหลักฐานยื่นภาษีค่ะ
ถ้ารายได้ไม่ถึง 1,000,000 บาท ต้องคิดภาษีเหมาจ่าย 0.5% ไหม?
หากคุณมีรายได้นอกเหนือจากเงินเดือนไม่เกิน 1,000,000 บาทต่อปี เมื่อนำมาคำนวณวิธีเหมาจ่าย 0.5% จะได้ยอดภาษีไม่เกิน 5,000 บาท ซึ่งกรมสรรพากรยกเว้นให้ ทำให้คุณเสียภาษีตามวิธีที่ 1 (วิธีเงินได้สุทธิขั้นบันได) เพียงวิธีเดียวค่ะ
ยื่นภาษีเหมาจ่ายครึ่งปี (ภ.ง.ด. 94) ต้องทำอย่างไร?
การยื่น ภ.ง.ด. 94 ทำได้โดยรวบรวมรายได้มาตรา 40(5)-(8) ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1 มกราคม – 30 มิถุนายน นำมากรอกผ่านระบบ e-Filing ของสรรพากร สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 60% หรือตามจริงได้เหมือนยื่นประจำปี และนำภาษีที่จ่ายครึ่งปีไปหักออกจากภาษีปลายปี (ภ.ง.ด. 90) ได้ค่ะ
สรุปเกี่ยวกับภาษีเหมาจ่าย
โดยสรุปแล้ว นี่คือวิธีคิดภาษีอัตรา 0.5% จากรายรับรวมสำหรับผู้มีรายได้นอกเหนือจากเงินเดือนเกิน 120,000 บาทต่อปี โดยสรรพากรจะเปรียบเทียบกับวิธีขั้นบันไดแล้วเลือกเก็บยอดที่สูงกว่า การทำความเข้าใจทั้งวิธีคิดภาษีแบบเหมาจ่าย 60% และภาษีหัก ณ ที่จ่ายจะช่วยให้คุณวางแผนการเงินและยื่นภาษีได้อย่างสบายใจค่ะ
การลงทุนและทำธุรกิจมีความเสี่ยง ผู้เสียภาษีควรศึกษารายละเอียด เงื่อนไข และข้อกฎหมายให้รอบคอบก่อนการยื่นภาษีทุกครั้ง บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินหรือทางกฎหมายเฉพาะบุคคล
บทความนี้จัดทำขึ้นโดยทีมงานร่วมกับเครื่องมือ AI เพื่อช่วยรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูล และผ่านการตรวจทานโดยทีมบรรณาธิการก่อนเผยแพร่ ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด
ขอขอบคุณข้อมูลจาก: กรมสรรพากร
สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers
บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing
คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge
