ยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรส คู่สามีภรรยาควรจัดการภาษีอย่างไร

ยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรส คือ สิทธิประโยชน์ทางภาษีตามกฎหมายสำหรับคู่สามีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้อง เพื่อเลือกนำเงินได้มารวมคำนวณหรือแยกยื่นเพื่อสิทธิประโยชน์สูงสุดค่ะ การวางแผนภาษีหลังแต่งงานเป็นเรื่องสำคัญสำหรับครอบครัว เพราะรูปแบบการยื่นภาษีมีผลต่อเงินในกระเป๋าเดียวกันของบ้าน

ในบทความนี้ คุณน้าจะมาสรุปเงื่อนไข ทางเลือก และหลักการคิดคำนวณภาษีของคู่สมรสให้เข้าใจง่าย เพื่อให้คุณและคู่สมรสเลือกทางเลือกที่ประหยัดและคุ้มค่าที่สุดค่ะ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นเพียงบทความให้ความรู้เท่านั้น ไม่ได้เป็นการชักชวนเพื่อลงทุนหรือวางแผนการเงินเฉพาะบุคคล โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน

ยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรส คืออะไร?

ยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรส คือ สิทธิทางภาษีที่กรมสรรพากรเปิดโอกาสให้คู่สามีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมาย สามารถเลือกรูปแบบการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90 หรือ ภ.ง.ด. 91) ร่วมกันได้ค่ะ โดยกฎหมายกำหนดให้สถานะการสมรสต้องมีอยู่ตลอดปีภาษี หรือจดทะเบียนสมรสภายในปีภาษีนั้นๆ

การวางแผนภาษีคู่สมรสไม่ได้บังคับว่าแต่งงานแล้วต้องนำเงินได้มารวมกันยื่นเสมอไปนะคะ สรรพากรเปิดกว้างให้คู่สมรสสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการยื่นภาษีได้ทุกปี เพื่อให้เหมาะสมกับโครงสร้างรายได้และสิทธิ ลดหย่อนภาษี ค่าใช้จ่ายส่วนตัว ของแต่ละครอบครัวค่ะ

ยื่นภาษีคู่สมรส แยกยื่น หรือรวมยื่น มีกี่รูปแบบ?

ทางเลือกในการยื่นภาษีของคู่สมรสตามกฎหมายสรรพากรแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบหลัก ดังนี้ค่ะ

แยกยื่นแบบแสดงรายการและแยกคำนวณภาษี

ต่างคนต่างยื่นภาษีตามปกติเหมือนตอนเป็นโสด โดยแบ่งเงินได้และค่าลดหย่อนเฉพาะตัวของแต่ละฝ่าย ต่างฝ่ายต่างใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนของตนเอง

รวมยื่นเงินได้ทั้งหมดไปที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

นำเงินได้ทุกประเภทของทั้งสามีและภรรยามารวมเป็นเงินได้ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงคนเดียว แล้วให้ฝ่ายนั้นเป็นผู้ยื่นแบบคำนวณภาษีทั้งหมด

แยกยื่นเฉพาะเงินเดือน แต่รวมยื่นเงินได้ประเภทอื่น

แยกยื่นเงินได้ตามมาตรา 40(1) หรือเงินเดือนประจำของแต่ละฝ่าย ส่วนเงินได้ประเภทอื่นตามมาตรา 40(2)-(8) เช่น เงินปันผล ค่าเช่า หรือรายได้จากการขายของออนไลน์ นำมารวมคำนวณเป็นของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

แยกยื่นเงินได้ประเภทอื่น แต่รวมยื่นเงินเดือน

นำเงินเดือนประจำตามมาตรา 40(1) ของทั้งสองฝ่ายมารวมคำนวณเป็นของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ส่วนเงินได้ประเภทอื่นให้แยกยื่นคำนวณภาษีของตนเอง

ยื่นภาษีคู่สมรสแบบไหนดี? หลักการเลือกให้คุ้มค่าที่สุด

การตัดสินใจว่าควรเลือกยื่นภาษีรูปแบบไหน ให้พิจารณาจากโครงสร้างรายได้ของทั้งสองฝ่ายเป็นหลักค่ะ คุณน้าสรุปหลักการคิดง่ายๆ มาให้พิจารณาดังนี้

กรณีที่ 1: สามีและภรรยามีรายได้สุทธิใกล้เคียงกัน

หากทั้งคู่มีเงินเดือนหรือรายได้ในระดับพอๆ กัน การเลือก “ยื่นภาษีคู่สมรส แยกยื่น” มักจะคุ้มค่าที่สุดค่ะ เพราะภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยคิดแบบอัตราก้าวหน้า (ขั้นบันได) การแยกยื่นจะช่วยให้แต่ละคนใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายส่วนตัว (100,000 บาท) และค่าลดหย่อนส่วนตัว (60,000 บาท) ได้เต็มสิทธิทั้งสองคน อีกทั้งยังช่วยกระจายฐานเงินได้ไม่ให้ดันขึ้นไปแตะอัตราภาษีที่สูงขึ้นด้วยค่ะ

กรณีที่ 2: ฝ่ายหนึ่งรายได้สูงมาก อีกฝ่ายรายได้น้อยมากหรือไม่มีรายได้

หากคู่สมรสอีกฝ่ายไม่มีรายได้เลยตลอดปีภาษี ฝ่ายที่มีรายได้สามารถเลือกยื่นภาษีคนเดียว และนำสิทธิลดหย่อนคู่สมรสไม่มีรายได้จำนวน 60,000 บาท มาหักเพิ่มได้ทันทีค่ะ หรือหากอีกฝ่ายมีรายได้เล็กน้อย การยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรสโดยนำเงินได้ทั้งหมดมารวมคำนวณ อาจช่วยใช้ประโยชน์จากค่าลดหย่อนบางรายการที่อีกฝ่ายใช้ไม่หมดได้ค่ะ

กรณีที่ 3: มีเงินได้หลายประเภทนอกเหนือจากเงินเดือน

หากคนหนึ่งมีเงินเดือนประจำ แต่มีรายได้เสริมจากการขายของออนไลน์หรือเงินปันผลด้วย การเลือกแยกยื่นเฉพาะเงินเดือน แล้วนำรายได้เสริมมารวมกับฝ่ายที่มีฐานภาษีต่ำกว่า จะช่วยบริหารให้ภาระภาษีรวมของบ้านต่ำที่สุดได้ค่ะ โดยสามารถนำสิทธิ ลดหย่อนภาษีบุตร หรือดอกเบี้ยบ้านมาแบ่งหักตามสิทธิได้อย่างเหมาะสม

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ได้จดทะเบียนสมรส สามารถยื่นภาษีร่วมกันได้ไหม?

ไม่ได้ค่ะ กรมสรรพากรรับรองสิทธิการยื่นภาษีคู่สมรสเฉพาะคู่สามีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้นค่ะ

คู่สมรสไม่มีรายได้ สามารถนำมาลดหย่อนภาษีได้เท่าไหร่?

หากคู่สมรสไม่มีรายได้เลยตลอดปีภาษี ฝ่ายที่มีรายได้สามารถนำคู่สมรสมาหักลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 60,000 บาทค่ะ

หากเปลี่ยนใจอยากเปลี่ยนรูปแบบการยื่นภาษีในปีถัดไป ทำได้ไหม?

ทำได้ค่ะ สรรพากรให้สิทธิคู่สมรสเลือกรูปแบบการยื่นภาษีใหม่ได้ทุกปีภาษี โดยไม่ผูกมัดว่าปีนี้ยื่นแบบไหนแล้วปีหน้าจะต้องยื่นแบบเดิมค่ะ

สรุปเกี่ยวกับยื่นภาษีร่วมกับคู่สมรส

การวางแผนยื่นภาษีประเภทนี้ไม่มีสูตรสำเร็จที่ใช้ได้กับทุกครอบครัวค่ะ หัวใจสำคัญคือการทดลองคำนวณภาระภาษีเปรียบเทียบกันระหว่าง “แยกยื่น” และ “รวมยื่น” ในระบบยื่นภาษีออนไลน์ก่อนกดส่งจริง หากทั้งคู่มีรายได้พอๆ กัน การแยกยื่นมักจะช่วยประหยัดภาษีได้มากกว่า แต่หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มีรายได้ การใช้สิทธิยื่นร่วมหรือใช้สิทธิลดหย่อนคู่สมรสจะช่วยเซฟเงินในกระเป๋าได้ดีที่สุดค่ะ คู่สามีภรรยาจึงควรศึกษาเรื่องพื้นฐานภาษีมนุษย์เงินเดือนเพื่อรักษาสิทธิประโยชน์ของครอบครัวให้ครบถ้วนนะคะ

การลงทุนและบริหารเงินส่วนบุคคลมีความเสี่ยงและรายละเอียดที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ ผู้มีเงินได้ควรศึกษาข้อมูลและกฎเกณฑ์สรรพากรให้อย่างรอบคอบก่อนการตัดสินใจทำธุรกรรมทางภาษี บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินหรือการวางแผนภาษีเฉพาะบุคคล

บทความนี้จัดทำขึ้นโดยทีมงานร่วมกับเครื่องมือ AI เพื่อช่วยรวบรวมและเรียบเรียงข้อมูล และผ่านการตรวจทานโดยทีมบรรณาธิการก่อนเผยแพร่ ด้วยความปรารถนาดีจากทีมงานคุณน้าพาเทรด

ขอขอบคุณข้อมูลจาก: กรมสรรพากร

สำหรับใครที่สนใจอ่านรีวิวโบรกเกอร์ : Review Brokers

บทความในเรื่องการลงทุนที่น่าสนใจ : Investing

คลังความรู้จากคุณน้า : Knowledge